World's Top 2% Scientists (Stanford University)
1988an amaitu nituen Biologia Zientzietako graduko ikasketak Nafarroako Unibertsitatean. Ondoren, 1992an, Mikrobiologiako doktoretza lortu nuen Madrilgo Unibertsitate Autonomoko Biologia Molekularreko Zentroan (CSIC-UAM). Jarraian, hiru urte eman nituen ikerketan lanean Pascale Cossart irakaslearen laborategian (Institut Pasteur), *Listeria monocytogenes* bakterioaren aktinan oinarritutako mugikortasunaren genetikan arreta berezia jarriz.
1997an Espainiara itzuli nintzen, Iruñeko Nafarroako Unibertsitate Publikoan (NUP) mikrobiologiako irakasle gisa aritzeko. Hurrengo urtean, 1998an, mikrobiologiako irakasle-plaza finkoa lortu nuen, eta bakterioen biofilmen eraketa aztertzeko ikerketa-lerroa abiarazi nuen Agrobioteknologia Institutuan (NUPen eta CSICen arteko zentro mistoa). 2008an, Mikrobiologiako Katedra lortu nuen akreditazio-prozesu ofizialaren bidez, eta 2015aren amaieran, Navarrabiomedeko zuzendari-kargua hartu nuen; zentro hori Iruñean sortu berri zen ikerketa biomedikoko zentroa zen.
Beti izan dut gogoan ikerketa-emaitzak gizarteari helarazteko beharra eta garrantzia. Horrenbestez, 2011n, RECOMBINA S.L. bioteknologia-enpresa (Iruñea) sortzen lagundu nuen. Ikertzaile nagusi gisa aritu naiz Espainiako Ekonomia, Industria eta Lehiakortasun Ministerioak finantzatutako bederatzi proiektutan —segidan garatutakoak—, baita Europar Batasuneko lau proiektutan ere (6. eta 7. Esparru Programak). Nire ibilbidean zehar, 19 doktoregai zuzendu ditut; horietako batzuek beren ikerketa-taldeak gidatzen dituzte gaur egun.
Gaur egun, Patogenesi Mikrobianoaren Unitatea honako hauek argitzeaz arduratzen da:
- Staphylococcus aureus bakterioaren bi osagaiko sistema sentsorialaren funtzio orokorra.
- Salmonella enteritidis bakterioaren c-di-GMP bidezko seinaleztapen-sarea.
- Ondoko geneetatik datozen eta gainjarritakoak diren mRNAen bidezko erregulazio transkripzionala, eta RNase III entzimaren bidezko haien degradazioa.
- Biofilmen matrizeko osagaien sintesia.
Gure lanaren aurkikuntza nagusien artean hauek daude:
- Bap izeneko proteina-familia baten identifikazioa, hainbat bakterio-espezietan biofilmen eraketa sustatzen duena amiloide-konformazioa hartuz.
- Bi osagaiko sistema sentsorial hori ezinezkoa dela S. aureus hazkuntzarako laborategiko baldintzetan aurkitzea.
- Bakterioen transkripzio-kontrol mekanismo baten erakustaldia, inguruko geneetako mRNA-en gainjartzean eta ondoren RNase III jardueraren bidez degradatzean oinarrituta.
- Bakterioetan antolaketa genetiko berri baten identifikazioa, operon ez-jarraitua deitu duguna.
