Berrikuntza

• Unitatea osasun-ekosistema publikoan ikerketa-emaitzak transferitzeko eragile bideratzailea da.

  ---

Duela gutxi, Miguel Servet Fundazioak eta Nafarroako Gobernuko Osasun Departamentuak antolatutako "Ikerketaren emaitzen kudeaketa" mintegian izan dira 50 bat osasun-profesional eta ikertzaile.

Ekitaldian, Berrikuntza Unitateak Osasunbidean berrikuntza laguntzeko tresna gisa duen zeregina nabarmendu da, “bereziki emaitzen transferentzia-prozesuan, zeina nahiko zaila baita osasunaren arloan”, Osasun Departamentuko Ikerketa, Berrikuntza eta Ezagutzaren Kudeaketa Ataleko buru Mª José Lasanta Sáezek azaldu duenez.

Era berean, Maria Bezunartea Navarrabiomedeko kudeaketa zuzendariak azpimarratu du osasun arloko berrikuntzaren arloan “garrantzitsua dela gure ikuspegiak zabaltzea”. Ildo horretan, Europako Batzordeak berrikuntzari buruz duen ikuspegia azaldu du. “Berrikuntzak, Europar Batasunaren esparruan, produktu, zerbitzu edo prozesu berri edo nabarmen hobetu bat sartzean datza. Produktu, zerbitzu edo prozesu horren barruan sartzen dira, besteak beste, eraikuntza-ekoizpeneko edo eraikuntzako prozesuak, merkaturatze-metodo berri bat, enpresa-praktikak antolatzeko metodo berri bat, lantoki baten antolaketa edo kanpo-harremanak. Hori bai, gizartearen erronkak konpontzen laguntzeko edo hazkunde adimentsu, iraunkor eta integratzaile baterako Europaren estrategia babesteko”, adierazi du kudeaketa-zuzendariak.

Beraz, berrikuntzak hainbat alderdi ditu: merkatuan dauden baina beste erabilera batzuetarako erabiltzen diren produktuengatik edo antolaketa-berrikuntzagatik irits daiteke. Aurre egin beharreko erronkak gainditzeko beharrezkoak diren osasun- eta laguntza-sistemak eraldatzeko ardatz nagusia da.
 

Osasun-berrikuntza laguntzeko unitate bat

Beatriz Perez Urbina, Berrikuntza Unitateko arduradunak Navarrabiomedeko Berrikuntzari Laguntzeko Unitatearen eta Nafarroako Gobernuko Osasun Departamentuaren zeregina eta lana aurkeztu ditu, Nafarroako osasun-sistema publikotik datozen berrikuntza-ideiak eta -ekimenak sustatu, babestu eta bideratzeko. Bere eginkizuna da SNS-Oko profesionalei prozesu osoan laguntzea ideia identifikatzen eta merkaturatzen, baita babesten, finantzatzen, balorizatzen eta zabaltzen ere.

Bere hitzaldian, asmakuntzak beharren eta modalitateen arabera babesteko beharra azpimarratu du: jabetza industrialeko eskubideak (patenteak eta erabilgarritasun-ereduak, markak, diseinu industrialak, landare-barietateak, erdieroaleak), sekretu industriala edo jabetza intelektuala (literatura-lanak, obra artistikoak, obra zientifikoak, softwarea). Ezagutzaren babesa da ezagutza sustatzeko eta merkaturatzeko oinarria. Prozesu luzea da, konplexua, eta kostuak dakartza. Beatriz Perez Urbinak azaldu duenez, Berrikuntza Unitatea osasun-arloko profesionalei aholkuak emateko eta prozesu osoan laguntzeko sortu zen.
 

El Departamento de Universidad, Innovación y Transformación Digital del Gobierno de Navarra, a través de la sociedad pública Centro Europeo de Empresas e Innovación de Navarra (CEIN), ha abierto la tercera edición de la Aceleradora HEALTH. El propósito de este programa de aceleración especializado es apoyar a emprendedores y emprendedoras con ideas de negocio innovadoras en el sector salud, así como a proyectos que operen en él y lleven un máximo de un año en el mercado. Además, se premiará con 8.000 euros al mejor de los proyectos participantes.

Entre las candidaturas que se presenten, se elegirá un máximo de ocho iniciativas según criterios como su cercanía al mercado, potencial de desarrollo, contenido científico-tecnológico o características del equipo promotor.

Las personas interesadas en tomar parte en el programa pueden consultar ya las bases de participación de la convocatoria, así como presentar su candidatura a través de este formulario hasta el próximo 23 de junio.

La Aceleradora HEALTH arrancará en el mes de septiembre, y el trabajo con los proyectos elegidos se enfocará, durante 10 semanas, en la validación de la idea y en el desarrollo del modelo de negocio, gracias a un itinerario formativo adaptado a la fase en la que se encuentren. En el proceso de aceleración, las personas participantes contarán asimismo con tutorías individuales y con consultoría especializada por parte de profesionales en activo y con experiencia de mercado.
 

Premio al “Mejor proyecto del año 2023 de la Aceleradora HEALTH”

Las iniciativas que culminen la aceleradora con aprovechamiento podrán presentarse ante el jurado que fallará el premio al “Mejor proyecto del año 2023 de la Aceleradora HEALTH”, dotado con 8.000 euros, que habrán de dedicarse a su puesta en marcha.

El jurado valorará, entre otros aspectos, el carácter innovador del proyecto, su factibilidad y existencia de mercado potencial o la implicación del equipo promotor.

Además, el proyecto galardonado podrá integrarse en el programa de escalado de startups en salud de CEIN, “HEALTH ScaleUp 2023” e instalarse durante seis meses, de forma gratuita, en el Vivero de Innovación de CEIN.

La Aceleradora HEALTH forma parte del itinerario CEIN HEALTH, que facilita servicios especializados para el fomento, la aceleración y el escalado de iniciativas de innovación y emprendimiento en salud.
 

• Ver nota de prensa difundida. 

Proposamen berritzaileenak, gaur goizean, Osasun Berrikuntzako Proiektuen Lehenengo Galan aurkeztu dira. Santos Indurain kontseilariak gaur goizean parte hartu du Navarrabiomedeko Berrikuntza Unitateak antolatutako Osasuneko Berrikuntza Proiektuen Lehen Galan, Nafarroako Gobernuko Osasun Departamentuan sortu diren ekimenen berri emateko. Era berean, nabarmendu duenez “teknologia berriak esparru horretan erabiltzea eta egitura tradizionaletan integratzea etorkizuneko agendaren eztabaidaren parte izatera igaro da.”

Nafarroako osasun publikoko ekosisteman I+G+B ekimenak artikulatzen laguntzeko zerbitzuak ematen dituen Navarrabiomedeko Berrikuntza Unitatearen papera baloratu du. “Osasun Departamentuan proiektuak aurrera egiteko eta sustatzeko funtsezko zutabe bihurtu da. Teknologia-transferentzia hobeto kudeatzen laguntzen du, hala nola sektore publikoaren eta enpresa pribatuen arteko lotura. Horretarako, osasun-arloko berrikuntzari buruzko proiektu- eta finantziazio-deialdiak sustatzen ditu, eta osasun-arloko berrikuntza-ekosistemako eragileen arteko lankidetza errazten du, eskualde, estatu eta nazioarte mailetan.”
Halaber, Gala Nafarroako Osasunbidean garatutako berrikuntza teknologikoko azken proiektuak ezagutzeko foroa izan da. Proiektuak aurkeztu ondoren, Beatriz Pérez Urbina Navarrabiomedeko Berrikuntza Unitateko arduradunak unitatearen funtzionamendua azaldu du, baita unitateak garatutako proiektuak ere. Iñaki Bernal Unicredit -eko teknologia-zuzendari nagusiak hitzaldi bat eman du “Berrikuntza erakunde konplexuetan hartzea” gaiari buruz. Gala Carlos Artundok, Osasun zuzendari nagusiak, itxi du.

inDemand, eskatutako lau berrikuntza-proiektu

Era berean, Galan, inDemand esparruan garatutako lau proiektuak aurkeztu dira. Europako programa bat da inDemand, eta Horizonte 2020k finantzatu zuen. Helburua eredu berri bat garatzea da, osasun-arloko erakundeek eta enpresek osasun digitaleko irtenbideak elkarrekin garatzeko, osasun-profesionalek aldez aurretik hauteman dituzten beharrak asetzeko.

Nafarroak inDemand eredua jarri zuen abian, Osasunbideko (SNS-Oko) profesionalek planteatutako osasun berrikuntzako erronka eta beharrei erantzuteko 4 soluzio digital berritzaile garatzeko. 2020-2021 bitartean, Osasunbideak irtenbide digitala behar zuten erronkak edo arazoak identifikatu ziren, Osasun Departamentuaren deialdi baten bidez, osasun-profesionalei zuzendua. Ondoren, Unibertsitateko, Berrikuntzako eta Eraldaketa Digitaleko Departamentuak enpresek eta erronken sustatzaileek soluzio digitalak batera garatzeko eta baliozkotzeko proiektuei laguntzeko deialdia finantzatu zuen. Hautatutako enpresek Nafarroako Enpresa eta Berrikuntza Zentro Europarraren (CEIN) eta Nafarroako Garapenerako Elkartearen (Sodena) laguntza izan zuten beren baterako garapenean.

Zehazki, lau proiektuak hauek dira:

iAR enpresak garatu du CONECTASOS. Larrialdikudeaketan eta garraioan parte hartzen duten agenteen koordinazioa hobetzen duten web aplikazio eta plataforma batez osatutako irtenbidea garatu du. Bizi-euskarri aurreratuko anbulantziak (ASVA), larrialdiak koordinatzeko zentroa (112-SOS Nafarroa) eta HUNeko larrialdietako triaje-ekipoa konektatzeko aukera ematen du.

MICENTRO, SMS mezularitzaren bidez komunikazio-kanal bat sortu zuen Adhoc enpresak garatua. Horren bidez, hitzorduen kudeaketa (hitzorduak gogoraraztea eta/edo berriz esleitzea, kontsultak eta prozesuak) eta informazio garrantzitsuaren proposamena (kanpainak, alertak, jarduera-agenda) hobetzen dituzte osasun-zentroek pazienteei eta erabiltzaileei.

QuiroHelp: TEDCAS enpresak aplikazio bat garatu zuen, chatbot zerbitzua zuena, NOUeko kirofanoko erizain instrumentisten erantzun-denbora hobetzeko, protokoloak, praktika kirurgikoak eta tresnak eta materialak biltegian aurkitzeko informazioa eskuratzeari esker.

UMD360: ANASINF enpresak Minbizi Ginekologikoaren Diziplina Anitzeko Unitatearen informazio- eta kontsulta-aplikazio bat garatu zuen, mota horretako tumoreak zituzten pazienteentzat. Diagnostikoari, tratamenduari, jarraipenari eta kontrako ondorioen alertari buruzko informazio egiazkoa eta eguneratua du. Erizaintzako langileek kudeatzen duten zuzeneko mezularitza-sistema ere badu.

Berrikuntza gehiago osasun-arreta hobetzeko

Aurkeztutako beste proiektuen artean, bik indemanden proposatutako erronkei erantzuten zieten, baina ez ziren deialdiaren esparruan finantzatu:

TIC BERTIZ, CEINen Nafarroako MEDTECH 2020ko deialdiaren bidez finantzatua.  Programa horretan, bigarren postua lortu zuen. Pazientearen Barne Lekualdaketa Segururako Aplikazio Telematiko Adimenduna da, eta kudeaketa integrala eta bide segurua, bateratua eta konfidentziala ahalbidetzen ditu, bide telematikoa erabilita.

Osasunbidearen eta NUPen arteko TFG baten bidez egindako MAPSMOTXILA. Une jakin batean erabili behar duen larrialdietarako motxila baten materiala hautatzeko eta motxilaren barruan non dagoen adierazteko aplikazioa. Gainera, RFID teknologiaren bidez materialen inbentariatze-prozesu bat sartu da, eraginkortasunik ezaren denborak murrizteko.

Amaitzeko, Etxeko Ospitalizazioko Osasunbedeak VITIO enpresarekin lan egin zuen pandemian, pazienteak telemonitorizatzeko. VITEMP tenperatura-sentsore bat da, eta Etxeko Ospitalizazioak saiakuntza klinikoa garatzen lagundu zuen, gailu medikoak CE marka lor zezan. Oraindik martxan dagoen prozedura.

“Inteligencia Artificial (IA) y Neoplasias Gastrointestinales” eta “Nora” izan dira lehen eta bigarren sariaren irabazleak, hurrenez hurren, Nafarroako Gobernuak Nafarroako Enpresa eta Berrikuntzaren Europako Zentroa (CEIN) sozietate publikoaren bitartez bultzatutako “Osasunaren eremuan negozio-ideia berriak 2021” lehiaketan.

Unibertsitate, Berrikuntza eta Eraldaketa Digitaleko kontseilari Juan Cruz Cigudosak banatu ditu gaur goizean sariak, Foru Komunitatean osasunaren sektorearekin lotuta, etorkizuneko potentzial handiena duten negozio-ideiak saritzeko asmoarekin. Sariak banatzen, Pilar Irigoienek ere parte hartu du, CEINeko kontseilari delegatuak..

5.000 euroko lehen saria “Inteligencia Artificial (IA) y Neoplasias Gastrointestinales” proiektuarentzat izan da. Adimen Artifizialeko (AA) aplikazio bat da, neoplasia gastrointestinalen tratamendu endoskopikoa optimizatzeko aukera ematen duena. Balizko konplikazioak aurreikusten ditu eta horiei aurre hartzen die (odoljarioa eta zulaketa). Talde sustatzailea honako hauek osatzen dute: Eduardo Albeniz, Humberto Bustince, Iosu Rodriguez, Sheyla Montori, Carlos Lopez Molina eta Juana Guerra.

Bigarren saria, 3.000 eurokoa, “Nora” proiektuarentzat izan da; hau da, etxez etxeko test zerbitzua da, lagin biologikoak analizatzeko. Lehen etapa honetan, ugalkortasunarekin zerikusia duten 4 test mota eskainiko dituzte, emakumeek beren hormonak modu erraz, diskretu eta azkarrean aztertzeko aukera izan dezaten, haien osasuna kontrolatzeko aukera emanda. Camina Paniagua doktoreak sustatu du.

Sarien zenbatekoa proiektua abian jartzeko erabiliko da, baina, horrez gain, bi ekimenak HEALTH Azelaratzailearen lehen edizioan sartu ahal izango dira; hau da, osasunaren arloan proiektuak abian jartzen espezializatua. Era berean, CEINeko adituen aholkularitza eta akonpainamendua izango dute enpresa-proiektua egituratzeko.

Proiektu irabazleak hautatzeko epaimahaia honako hauetako ordezkariek osatu dute: Unibertsitate, Berrikuntza eta Eraldaketa Digitaleko Departamentua; Osasun Departamentua; Nafarroako Unibertsitate Publikoa (NUP); Nafarroako Unibertsitateko Innovation Factory; Nafarroako Unibertsitateko Berrikuntza eta Ekintzailetza Zentroa; Sondena; eta CEIN.

Proiektu finalistak

Hauek izan dira “Osasunaren eremuan negozio-ideia berriak 2021” lehiaketako proiektu finalistak:

Osasunatea. Osasun-sistementzat prestaturiko sistema informatikoa, hitzorduen kudeaketa iraunkorra eta eraginkorra egiteko eta gaixoen informazioa beste era batera kudeatzeko.

Etxeko oxigenoterapiak monitorizatzea. Oxigeno-terapientzat atxikidura monitorizatzeko zerbitzua; horrela, neumologoek eskuratu ahal izango dute agindutako terapien aurrean pazienteen atxikiduraren benetako informazioa, eta fakturazioaren kontrola erraztuko zaie Osasun-erakundeetako Ekonomia eta Finantza Unitateei.

Osasuna kudeatzeko erremintak. Big datan eta adimen artifizialean oinarritutako irtenbidea, osasun-erakundeetan izan daitezkeen kontrako gertaerak identifikatzeko, erakundearentzat alertak sortuaz, aurretiaz jarduteko.

“Osasunaren eremuan negozio-ideia berriak 2021” lehiaketa CEIN HEALTH programan sartzen da, eta zerbitzu espezializatuak ematen ditu gure lurraldean osasunaren arloko berrikuntza eta ekintzailetzako ekimenak sustatzeko, azkartzeko eta eskalatzeko.

Navarrabiomed-ek antolatu du, eta Santos Indurain, Manu Ayerdi eta Juan Cruz Cigudosa kontseilariek hartu dute parte.

Nafarroako osasun sistema publikoko zuzendaritza-karguek parte hartu dute gaur berrikuntza eguneroko lanean sartzeko modua aztertzeko eta hausnartzeko egin duten barne-jardunaldian. Navarrabiomed-ek antolatu du, eta Osasun Departamentuak, Garapen Ekonomikoaren eta Enpresarialaren Departamentuak eta Unibertsitate, Berrikuntza eta Eraldaketa Digitalaren Departamentuak hartu dute parte.