Noticias

Navarrabiomedek estrategia terapeutiko berri bat identifikatu du, gaixotasun neurodegeneratiboetan kalte molekularra iraultzea ahalbidetuko lukeena

Profesionales de Navarrabiomed y Universidad de Navarra que han participado en la investigación.
Egileak
Navarrabiomed
  • Ikerketak ikuspegi berri bat eskaintzen du, terapia onkologikoetan oinarrituta, narriadura kognitibo progresiboa motelduko lukeena.

Navarrabiomed ikerketa biomedikoko zentroak estrategia analitiko bat ezartzea lortu du, neurodegenerazio prozesuan sortutako kaltea lehengoratzeko ahalmen handia duten terapia onkologikoetan erabiltzen diren botikak identifikatzeko. Ikerketa horren emaitzak Brain Pathology eremuan erreferentziazko aldizkarian argitaratu dira, eta aukera terapeutiko berriak eskaintzen dituzte gaixotasun neurodegeneratiboak tratatzeko, hala nola Alzheimer, Espainian 800.000 pertsonari eragiten dien dementzia-kausarik ohikoena, eta kalkulatzen da 2050ean 16 milioi pertsona baino gehiagori eragingo diela Europan.

Aurkeztutako azterketak erakusten duenez, gaixotasun neurodegeneratiboetan, eskura dauden tratamendu-aukerak oso urriak dira, eta farmakoak baliozkotzeko inbertsio ekonomikoa askoz txikiagoa da beste arlo batzuetan egindako ikerketa terapeutikoarekin alderatuta, esaterako, onkologian. Ildo horretatik, onkologiaren esparruan dagoen informazio farmakogenomiko ugaria erabiltzea proposatzen du, gaixotasun neurodegeneratiboetan (adibidez, Alzheimer gaixotasunean) izan daitezkeen diana terapeutikoak identifikatzeko.  

Enrique Santamaría doktoreak zuzentzen duen Neuroproteomika Klinikoko Unitateko profesionalak izan dira azterlan honen buru, eta Nafarroako Unibertsitateko ikertzaileek ere parte hartu dute.

Ikerketaren xehetasunak

Alzheimer gaixotasuna duten pazienteen %90ek usaimena galtzen dute gaixotasuna maila klinikoan agertu baino urte batzuk lehenago. Ikerketa honetan, maila proteomikoan aztertu da nahaste neurologikorik ez duten subjektuek eta Alzheimer gaitza dutenek hasieran sortutako usaimen-traktuaren eskualdea. Informazio horrek, usaimenaren ardatzeko garuneko beste eskualde batzuetan nazioarteko beste ikerketa-talde batzuek sortutakoarekin batera, gaixotasun horretan usaimena galtzeari lotutako informazio molekular zabaleko datu-basea sortzea ekarri du. Adimen artifizialean oinarritutako lan-fluxuak erabiliz, ikertzaileek errendimendu handiko profil farmakogenomiko datu-basea erkatu dute, Alzheimer gaixotasunean garun mailan atzemandako kalte molekularra leheneratzeko gaitasuna duten botikak (dagoeneko onkologiako saiakuntza klinikoetan erabiliak) identifikatzeko.

Alde horretatik, sakontasunez aztertzen ari diren zenbait farmako identifikatu dira (zehazki, agente antioxidatzaileak eta kinasa-inhibitzaileak), hesi hematoentzefalikoa zeharkatzeko duten gaitasuna, in vitro ikerketetan duten ekintza-mekanismoa eta Alzheimer patologia duten animalia-ereduetan maila kognitiboan duten eragina ezagutzeko.

Santamaría doktoreak adierazi duenez, “eskala handiko datu molekularren analisian sistematika hori bat dator neurodegenerazioko paradigma berriarekin. Paradigma berriak gaixotasun neurodegeneratibo batzuk hartzen ditu, hala nola proteinopeniak, eta ez proteinopatiak. Ikuspegi horren bidez, metabolismoa modu globalagoan berrezarri nahi dugu, burmuinean gaizki tolestutako proteinak soilik murriztera bideratutako azken terapiek ez bezala; izan ere, terapia horiek ez dituzte espero ziren emaitzak izaten ari”.

Bestalde, Paz Kartasek eta Adriana Cortések, Neuroproteomika Klinikoaren Unitateko ikertzaileek eta lanaren lehen sinatzaileek, adierazi dute “mota horretako metodologia-garapenek aukera asko irekitzen dituztela neurologiaren arloko medikamentuen probarako; izan ere, horietako askok toxikotasun-profil txikia dute, eta, gaur egungo terapiekin konbinatuta, kalitate kognitiboko ondorio sinergikoak bilatzen dituzte”. Ikerketa horrek lankidetza berriak sustatu ditu Osasunako hainbat zerbitzurekin eta beste sektore biomediko batzuetako ikuspegi terapeutiko berritzaileetara zabaldu nahi duten estatu mailako taldeekin. Santamaría doktoreak zehaztu duenez, “gaur egun, estrategia hori Alzheimer gaixotasunetik haratago erabiltzen ari gara, eta Parkinsonen gaixotasunean nahiz Alboko Esklerosi Amiotrofikoan erabilgarritasun terapeutikoa izan dezaketen botikak identifikatzen ari gara”.

Lankidetzak eta finantzaketa

Ikerketa Paz Cartas Nafarroako Unibertsitate Publikotik eta Neuroproteomika Klinikoaren Unitateko ikertzaileak, egindako doktorego-tesiaren parte da, eta lankidetza estuan garatu da Joaquín Fernández doktorearekin (Nafarroako Proteomikako Zerbitzu Tekniko-teknikoaren arduraduna) eta Maite Solas eta Elena Puerta doktoreekin (Nafarroako Unibersitateko Farmakologia Departamenduko ikertzaileak).

Era berean, INNOLFACT 2.0ren barruan kokatzen da. Proiektu estrategiko hori Nafarroako Gobernuak finantzatu du, 2023-2026 Proiektu Estrategikoen Deialdiaren bidez, bai eta Espainiako Zientzia, Berrikuntza eta Unibertsitate Ministerioak ere, eta Nafarroako Alzheimer Gaixoen Senideen Elkarteak (AFAN), Espainiako Parkinkonfederazio Espainiarrak (ANCEAPAL) eman dio laguntza instituzionala.

Azterketaren emaitzak Nafarroako Osasun Ikerketarako Institutuaren (IdiSNA) jarduera zientifikoaren zati dira. Elkarte hori Foru Komunitatean ikerketa biomedikoa sustatzeko elkarte publiko-pribatua da, eta Navarrabiomed eta Nafarroako Unibertsitatea kideak dira.
 

Categoría
Galería de imágenes
De izda. a dcha.: Maite Solas y Elena Puerta (UN), Joaquín Fernández, Adriana Cortés, Paz Cartas, Enrique Santamaría, Elena Anaya y Mercedes Lachén (NB).
Deskargatu Flecha que indica descarga
Documentación
Vídeo

Lucía Lozano Vicariok bere doktore tesia defendatuko du, ostirala, apirilak 5

Lucía Lozano Vicario
Egileak
Navarrabiomed

Lucía Lozano Vicariok, Navarrabiomed-IdiSNA-ko  Geriatria eta Zahartze Aktiboa (INGEA) Unitateko ikertzaileak eta Geriatriako espezialista Nafarroako Ospitale Unibertsitarioan, Nafarroako Unibertsitate Publikotik egindako doktore tesia irakurriko du apirilaren 5ean. Ekitaldia 17:00etan hasiko da, Navarrabiomedeko Ekitaldi Aretoan.

Doktore lana, “Delirium heldu zaharrean: biomarkatzaileetatik praktika klinikora”, izenekoa, Navarrabiomed eta NOU-en egin da, Mikel Izquierdo, Ariketa fisikoa, osasuna eta bizi kalitatea (E-FIT) Unitateko Ikerlari nagusia, eta Nicolás Martínez Velilla, Geriatria eta Zahartze Aktiboa (INGEA) Unitateko Ikerlari nagusia, doktoreen zuzendaritzapean. Proteomikako eta Nafarroako Biobankuaren Zerbitzu Tekniko-teknikoen laguntzari esker ere lortu da proiektu hau.
 
Ikerketaren xehetasuna

Doktoretza-tesi hau biomarkatzaileek pertsona helduengan delirium-arriskua aurreikusteko izan dezaketen erabilerari buruzkoa da, eta ariketa fisikoa ezarri ondoren haren bilakaera aldatzeko tresna gisa ezartzeari buruzkoa. Deliriuma sindrome neuropsikiatriko larria da, eta oso ohikoa da adinekoengan, desgaitasuna eta narriadura kognitiboa eragiten baititu. Gaur egun, ez dira zehatz-mehatz ezagutzen hura eragiten duten mekanismo fisiopatologikoak, eta ez dago horiek ebazteko tratamendu eraginkorrik ere. Serumeko biomarkatzaileak gutxieneko estrategia inbaditzailea eta eraginkorra izan daitezke deliriumaren agerpena aurreikusteko, haren fisiopatologia hobeto ezagutzen lagunduz eta horiek prebenitzen eta etorkizuneko diana terapeutikoak garatzen lagunduz. Bestalde, ariketa fisikoak tratamendu farmakologikoaren alternatiba bat eskain dezake, orain arte medikamentu batek ere ez baitu frogatu eraginkorra denik.

Tesi hori eragin handiko (Q1-Q2) nazioko eta nazioarteko hainbat aldizkaritan argitaratu diren hiru azterlanetan eta nazioarteko biltzarretan egindako hamar komunikaziotan oinarritzen da. Ikerketa honek proiektu berriak sortzea eragin du, hala nola Geriatria eta Gerontologiako Espainiako Elkarteko delirium lantaldea, non doktoregaiak idazkari kargua betetzen duen eta Geriatriako praktika kliniko onaren gidako delirium kapitulua: Aldakako Hausturadun Heldu Nagusiaren Arreta.

Categoría
Galería de imágenes
Lucía Lozano Vicario
Deskargatu Flecha que indica descarga
Documentación
Vídeo

Navarrabiomedek EMERGENTCY proiektu europarran parte hartzen du Nafarroa, Aragoi eta Frantziako entitateekin

 primera reunión del proyecto europeo EMERGENTCY
Egileak
Nilsa
  • Proiektu honen buru Nilsa da eta helburua da aztertzea nola prebenitu antibiotikoak ibaietan, baita beste kutsatzaile batzuk ere, hala nola bakterioak eta antibiotikoekiko beraiekiko erresistenteak diren geneak. 

     

NILSAk EMERGENTCY proiektu europarraren lehen bilera antolatu du, Baluarten. Europako Batasunak 1,299 milioi euro emango ditu, POCTEFA 2021-2027 mugaz gaindiko lankidetza-proiektuen esparruan. Guztira 1,99 milioi euroko inbertsioa da, eta helburua da aztertzea nola prebenitu antibiotikoak ibaietan, baita beste kutsatzaile batzuk ere, hala nola bakterioak eta antibiotikoekiko beraiekiko erresistenteak diren geneak.

Sozietate publikoa, Nafarroako Gobernuko Lurralde Kohesioko Departamentuari atxikia, proiektu europarraren buru ari da, ondokoak ere parte hartzen ari direlarik: Nafarroako Unibertsitatea, Navarrabiomed, Zaragozako Unibertsitatea, Ikerketa Zientifikoko Zentro Nazionala (egoitza Parisen du), eta Akitania Berriko Ecocène eta Okzitaniako Eurocob enpresak. Proiektua bilera honekin batera hasiko da modu ofizialean, eta 2026ko abenduaren 31n bukatuko da. Bere aurrekoak, OUTBIOTICS izenekoak, lortutako ondorioetan oinarritzen da. 2021ean bukatu zen aurreko hori, eta Nafarroak parte hartu zuen.

Sortzen ari diren kutsatzaileak mugaz gaindiko ibaietan identifikatzea dute ardatz bi proiektuek. Izan ere, substantzia horiek ez zeuden identifikatuta lehen, eta gero eta protagonismo handiagoa izaten ari dira azken hamarkadan ibai-ibilguetan. Kutsatzaile horiek ugari dira, hala nola pestizidak, botikak, kafea, hormonak eta drogak. Horien artean, antibiotikoak nabarmentzen dira, ingurune naturalarentzat arriskutsuak direlako. Gainera, antibiotikoekiko erresistente direnen kopurua eta motak osasun publikoak munduan duen erronka handienetako bat dira.

Gaurko bileran izan dira, halaber, Iruñerriko Mankomunitatea zein Antibiotikoekiko erresistente direnei aurre egiteko Plan Nazionaleko eta Communauté d’Agglomération du Pays Basque–Euskal Hirigune Elkargoko ordezkariak. Izan ere, helburua da proiektuan ahalik eta eragile gehien inplikatzea. Esan bezala, proiektuaren abiapuntua izan da bilera, eta lan-taldeen eta gobernantzako eta kudeaketako organoen eraketaren berri eman dute, baita aurrekontuarena, europar funtsen EGEF hitzarmenaren eta hurrengo seihilekorako plangintzaren berri ere.

EMERGENTCYren ekintza nagusien artean, fase hauek identifikatu dira: hasteko, diagnosia (antibiotikoak detektatzea eta zenbatzea mugaz gaindiko lurraldean); gero, ezabatzea (antibiotikoak eta beste produktu farmazeutiko batzuk, parte-hartzaile guztiek emandako soluzioen bidez); eta bukatzeko, prebentzioa (erabilerari dagokionez).

Ibai hauek aztertu ziren aurreko proiektuan: Urumea, Bidasoa, Arba, Arga, Irati, Veral, Subordan, Aragoi, Gállego, Ara, Cinca, Segre, Esera, Aturri, Garona eta Salat.
 
POCTEFA 2021- 2027

POCTEFA mugaz gaindiko lankidetzarako europar programa bat da, Espainia, Frantzia eta Andorra arteko mugako lurraldearen garapen jasangarria sustatzeko sortua. Europar Batasunak eremuari emandako seigarren laguntza finantzarioa da. Horretarako, Pirinioetako bi aldeetako eragileek diseinatutako eta kudeatutako lankidetza-proiektuak kofinantzatzen ditu, aldeak gutxitzen eta indarrak batzen lagunduta, eskualdearen garapen jasangarria eta haren kohesioa lortzeko. 

Categoría
Documentación
Vídeo

4.000 pertsonek ikerketa bati esker zergatik gaixotzen garen eta prebentzioa nola hobetu ezagutuko dute, eta hala doitasunezko medikuntza pertsonalizaturantz aurrera egingo du Departamentuak

Foto de familia representantes Cohorte IMPaCT Navarra
Egileak
Navarrabiomed

Osasun Departamentuak 20 urteko iraupena izango duen IMPaCT Kohorte proiektu nazionala aurkeztu du gaur Lezkairuko osasun zentroan
 


Fernando Dominguez Osasun kontseilariak IMPaCT Kohorte ikerketa aurkeztu du gaur Lezkairuko osasun-zentroan. Azterlan horren helburua da datozen 20 urteetan Espainiako biztanleak ordezkatzen dituzten 200.000 pertsonaren (4.000 Nafarroan) osasunari buruzko azterketa sakona egitea, gaixotasun nagusien jatorria hobeto ulertzeko, eta, horrela, gaixotasun horiek prebenitzen eta tratatzen laguntzeko, medikuntza pertsonalizatua eta doitasunezkoa sustatuz. Patricia Palacio eta Óscar Lecea ikerlari nagusiak eta Nafarroako ikerketaren kolaboratzaileak eta Susana Miranda Lehen Mailako Arretako gerenteak ere parte hartu dute ekitaldian.

Carlos III.a Osasun Institutuak sustatu du ekimena, Sareko Ikerketa Biomedikoaren Zentroak (CIBER) koordinatua, eta autonomia-erkidego eta hiri autonomo guztietako 21 erakundek eta oinarrizko arretako zerbitzuek parte hartzen dute. Foru Komunitatean, kohorte IMPaCT Navarrabiomed – Fundación Miguel Servet ikerketa biomedikoko zentrotik kudeatzen da, eta, bestalde, Osasunbideko Lehen Mailako Arretak Lezkairuko osasun zentroarekin koordinatzen eta gauzatzen du azterlana, proiektuaren nodo gisa.

4 osasun-zentrotako 4.000 pertsonaren lagin ausazkoa

Datozen bost urteetan, Nafarroan bizi diren 16 eta 79 urte bitarteko 4.000 pertsona sartuko dira azterketan, lau osasun-zentrotakoak: Lezkairu, Bigarren Zabalgunea, Milagrosa eta Aranguren Ibarra. Espainiako biztanleriaren ordezkaritza leiala bermatzeko, parte-hartzaileak ausaz aukeratzen dira; horregatik, pertsona batek ezin du bere burua boluntario aurkeztu kohorte IMPaCTn parte hartzeko.

Parte hartzen hasten direnean, bost urtean behin, azterketa fisiko oso bat egingo zaie Lezkairuko osasun-zentroan, osasun-galdetegi zehatz bati erantzungo diote eta lagin biologikoak hartuko zaizkie. Gainera, jarraipeneko kontaktu ohikoenak egingo dira telefonoz edo aplikazio mugikorren bidez. Informazio hori guztia Osasunbideko datu-base klinikoetan edo estatistikoetan eskuragarri dagoenarekin osatuko da.

Osasuneko kontseilariak azpimarratu duenez, "herritarren lankidetza funtsezkoa da. Lezkairutik kontaktatutako pertsonek proiektuaren potentziala ulertuko dutelakoan gaude, herritar guztien osasuna hobetuko duena eta deitzen badiote parte hartuko duena ".

Oraingoz, ikerketak Nafarroako ausazko lagina osatzen duten 4.000 pertsonetatik hamar bildu ditu. Osasunbideak hautatutako pertsonek testu-mezu bat jasoko dute, Lezkairuko osasun-zentrotik harremanetan jarriko direla adieraziz, eta azterketan parte hartzera gonbidatuko dituzte, baita proiektuaren informazio-webgunerako esteka bat ere, xehetasun guztiak aurkitzeko. Mezuaren hartzailea "Salud Comunicaciones" izango da, eta testu hau izango du, bai gaztelaniaz, bai euskaraz:

  • [Nombre +iniciales apellidos]: Estamos realizando un estudio sobre salud de la población navarra Cohorte IMPaCT. Te llamaremos del Centro de Salud de Lezkairu para invitarte a participar. + información:  portalsalud.navarra.es/es/cohorte
     
  • [Izena + hasierako abizenak]: Nafarroako biztanleriaren osasunari buruzko azterlan bat egiten ari gara IMPaCT Kohortea. Lezkairuko Osasun Zentroak parte hartzera gonbidatzeko deituko dizu. Informazio +:  portalsalud.navarra.es/eu/kohortea
     

Ikerketaren garrantzia

Patricia Palacio eta Óscar Lecea Osasunbideko Lehen Mailako Arretako medikuak ikerketaren buru dira Nafarroan, eta ikerketaren garrantzia azpimarratu dute: "kohorte IMPaCTk mugarri bat ezarriko du Espainian ikerketa biomedikoa egiteko moduan. Lortuko diren datuei esker, komunitate zientifikoak hobeto jakingo du nola prebenitu gaixotasun nagusiak eta adinarekin, lesioekin eta desgaitasunarekin lotutako narriadura ".

Banakako eta populazioko datuen, datu klinikoen, genetikoen, epidemiologikoen eta bizi-ohituren erregistro dinamikoa izateko aukerak aukera emango du gaixotasun-eredu prediktiboak eraikitzeko, osasun-arloko desberdintasunak identifikatzeko, funtsezko adierazleak monitorizatzeko eta osasun-politiken inpaktua ebaluatzeko.

Adibide arrakastatsuak daude beste herrialde batzuetan, hala nola Erresuma Batuan, Frantzian, Alemanian, Suedian edo AEBn. Kohorte horiek lagin biologikoak eta informazio epidemiologiko oso zabala dute – faktore sozialak eta ekonomikoak barne –, eta prebentzioan eta arreta pertsonalizatuan aurrera egiteko oinarrizko tresna dira. Horrela, IMPaCT kohorteak Espainiako doitasun-medikuntzari buruzko ikerketan jauzi kualitatiboa ematea ahalbidetuko du, gure herrialdea maila berean kokatuz.

 

Categoría
Galería de imágenes
Lehen Mailako Arretako, SNS-Oko eta Navarrabiomedeko profesionalak, Fernando Dominguez kontseilariarekin batera.
Deskargatu Flecha que indica descarga
Prentsaurrekoa kohorte IMPaCT Nafarroa
Deskargatu Flecha que indica descarga
Patricia Palacio ikertzaile nagusia hedabideen aurrean.
Deskargatu Flecha que indica descarga
Mª Carmen, kohorte IMPaCTko partaidea, azterketako probetan.
Deskargatu Flecha que indica descarga
Kontseilariak parte-hartzaileari probak egiten parte hartu du.
Deskargatu Flecha que indica descarga
Rubén, IMPaCT kohorteko partaidea, baimen informatua betetzen.
Deskargatu Flecha que indica descarga
Documentación
Vídeo

The European PreDisc project will help to generalise the prescription of personalised training for elderly patients during and after hospitalisation

Presentación proyecto PreDisc
Egileak
Navarrabiomed
  • Navarrabiomed, which leads this transnational cooperation project, presents the model applied in Navarra for the care of elderly hospitalised patients at the launch meeting for PreDisc.

The partners of the PreDisc project came together on Friday 15th March, at the Navarrabiomed biomedical research centre, to launch this transnational cooperation initiative between professionals from France, Portugal, Andorra and Spain, which is cofinanced with FEDER funds via the Sudoe program. The aim thereof is to prevent disability in elderly patients by promoting regular physical activity during and after periods of hospitalisation. 

The government of Navarra’s regional health minister, Fernando Domínguez, chaired the launch event for PreDisc, where he highlighted “the importance of implementing a personalised training program during hospitalisation and continuing it after discharge, with follow-up by Primary Care”. The project also includes a multicentre clinical trial to generate scientific evidence and promote the integration of such programs into standard clinical practice.

“Our society is undergoing changes, with more and more elderly people, with more chronic conditions and a greater likelihood of being admitted to hospital, therefore health systems, especially publicly funded ones, must adopt new practices to adapt to this new reality”, explained Domínguez.  Similarly, he indicated that “the solutions we can provide to the challenge of ageing are varied, but all point towards innovation as a working goal. Innovation in all its meanings: methodological, social, technological, etc. The PreDisc project is a good example of that”.

Furthermore, as the Minister of Health explained, “international cooperation, collaboration between research, hospital healthcare and Primary Care, the technological commitment, as well as the social and territorial orientation of the project have to generate an innovative model. of disability prevention in the elderly based on the individualised prescription and coordinated monitoring of a physical training program for them.” 

Together with representatives of the project’s partners, the head of Navarrabiomed, Maite Mendioroz Iriarte, the Managing Director of the Servicio Navarro de Salud-Osasunbidea, Alfredo Martinez Larrea, and the Managing Director of the Hospital Universitario de Navarra, Estrella Petrina Jáuregui, were also present.


The care model for hospitalised elderly patients in Navarra

After the institutional event, the attendees moved to the gym located in the HUN Geriatrics department, to learn about the care model for hospitalised elderly patients in Navarra and the impact that physical activity has during their stay in the hospital. 

The prescription of personalised physical activity during the hospitalisation period is being progressively integrated into the hospital system in order to prevent the functional deterioration associated with hospitalisation, although it has not yet been fully integrated into standard clinical practice. “The aim is to prioritise functional recovery, thanks to an individualised training program that allows the hospital stay to be shortened and avoids the disability that may arise during hospitalisation. This new care model allows a more comprehensive approach to elderly patients and moves us away from a model more focused on each patient's illness,” explains Nicolás Martínez Velilla, head of the Geriatrics and Active Ageing Unit (INGEA) of Navarrabiomed, head of the Geriatrics Department at HUN and principal investigator of the PreDisc project.

It must be remembered that the demographic situation of the countries in the SUDOE region (France, Spain, Andorra and Portugal), as is also the case for the rest of Europe, is characterized by a progressive ageing of the population, with a life expectancy of around 83–84 years. This phenomenon poses challenges in terms of healthcare and long-term care. To address these challenges, comprehensive strategies that promote active ageing, prevent disability, guarantee universal accessibility and adapt services to the needs of older people are needed. In this sense, geriatric care during the hospitalisation period is crucial in the life trajectory of these patients. 

In 2012, a prospective observational study was carried out in patients over 75 years of age admitted to the Geriatric Department of Navarra to evaluate the impact of bed rest on their functionality. It was found that 48.4% of patients suffered functional deterioration upon admission, with this persisting in 38.7% upon discharge. The average time spent in bed was 19.7 hours per day, and 58.1% were bedridden for an average of 20 hours per day. The length of time spent in bed was associated with functional deterioration and mortality, thus suggesting the need for interventions to improve patient care.

A randomized clinical trial conducted in 2019, also at HUN, investigated the impact of an individualised exercise intervention in very elderly people during acute hospitalisation. A total of 370 patients were randomly assigned to an exercise group or a control group. The main findings showed that the exercise group experienced significant improvements in functional capacity, cognitive status, mood, and quality of life compared to the control group. Furthermore, no adverse effects related to the exercise intervention were observed, thereby suggesting that it is safe and effective in reversing the functional decline related to acute hospitalisation in very elderly patients. 

To facilitate the integration of physical exercise during the hospitalisation period into standard clinical practice, it is necessary to generate greater scientific evidence through a multicentre clinical trial that will be carried out within the framework of the PreDisc project. In this case, the randomised, multicentre trial will be international and will include the participation of HUN, CHU Toulouse, Hospital Distrital da Figueira da Foz and Hospital Nuestra Señora de Meritxell in Andorra. Its objective is to generate greater scientific evidence and to be able to integrate personalised physical activity programs into standard clinical practice at the hospital level in the future. 

 

From the hospital to rural areas
In addition, to prevent longer-term disability and improve the quality of life of older people in their daily lives, the PreDisc project proposes to continue this physical exercise program started in the hospital after discharge, by way of follow-up in Primary Care and the development of an innovative eHealth tool.

And beyond patient care in the healthcare field, PreDisc also focuses its scope of action on the promotion of active ageing, especially in rural areas, through the development of technological tools, the training of healthcare personnel, carrying out home visits and events in rural communities, which should reduce unnecessary hospital admissions. 

PreDisc has a total budget of 1,288,550 euros, 75% of which is co-financed by the Interreg Sudoe Program, which supports regional development in south-western Europe by collaborating in the promotion of transnational projects through the European Regional Development Fund (FEDER). This program promotes cooperation to resolve problems common to the regions of southwestern Europe.

The project consortium is led by the Navarrabiomed biomedical research centre - Fundación Miguel Servet and includes the participation of the Navarra Health Research Institute (IdiSNA), Primary Care of the Servicio Navarro de Salud – Osasunbidea (SNS-O), the University of Deusto (Bizkaia, Euskadi), Center Hospitalier Universitaire de Toulouse Pôle Gériatrie (Occitania), Hospital Distrital da Figueira da Foz, EPE (Coimbra, Central Region) and Servei Andorrà d'Atenció Sanitària (Andorra), supported in turn by nine public and private organisations in southwestern Europe that participate as associate partners.
 

Categoría
Galería de imágenes
El consejero de Salud da la bienvenida a los socios del proyecto PreDisc
Deskargatu Flecha que indica descarga
Maite Mendioroz, directora de Navarrabiomed en la apertura del acto institucional de lanzamiento del proyecto
Deskargatu Flecha que indica descarga
Nicolás Martínez Vellila, IP del proyecto PreDisc
Deskargatu Flecha que indica descarga
El consejero de Salud y los socios de PreDisc visitan el gimnasio del servicio de Geriatría del HUN
Deskargatu Flecha que indica descarga
Fabiola Zambom, Investigadora posdoctoral de la Unidad Geriatría y Envejecimiento Activo (INGEA) de Navarrabiomed con un paciente, durante el programa de entrenamiento
Deskargatu Flecha que indica descarga
Sesión de entrenamiento en el gimnasio del servicio de Geriatría del HUN
Deskargatu Flecha que indica descarga
Documentación
Vídeo

Blanca Acha Santamaría will defend her doctoral thesis on Friday, 22nd March  

Blanca Acha Santamaría
Egileak
Navarrabiomed

Blanca Acha Santamaría, a predoctoral researcher from the NeuroEpigenetics Unit at Navarrabiomed-IdiSNA, will defend her thesis from the Universidad Pública de Navarra on Friday, 22nd March, at 11:30 h, in the conference room at Navarrabiomed. Her research, which is entitled “Identification epigenetic biomarkers for DNA methylation in peripheral blood from Alzheimer's disease patients” has been undertaken at Navarrabiomed under the supervision of Dr. Maite Mendioroz Iriarte, Principal Investigator, and Dr. Idoia Blanco Luquin, a postdoctoral researcher at the NeuroEpigenetics Unit at Navarrabiomed, as co-supervisor.


Research and results


The diagnosis of Alzheimer's disease (AD) is one of the main challenges faced by the scientific community. As such, epigenetics may be a novel source of of potential diagnostic biomarkers for this disease. This thesis is based on the findings of a previous study by the group, performed using samples from the hippocampus of AD patients, which found abnormalities in the DNA methylation pattern in regulatory regions related to neurogenesis. See the paper published in Clinical Epigenetics.


The main aim of the thesis was to find epigenetic biomarkers based on DNA methylation in peripheral blood from AD patients that may help the diagnosis, prognosis and treatment of this disease. The results highlight a potential role for DNA methylation as part of a panel of biomarkers to improve the diagnosis of AD and which is easy to apply and accessible to all patients.


Funding and publication of the research 


This project has been possible thanks to a grant from the Strategic Health Action, in the framework of the National Scientific Research, Development and Technological Innovation Plan, financed by the Instituto de Investigación Carlos III (ISCIII) as part of the Healthcare Research Fund (FIS) call for proposals 2018–2021 (FIS PI17/02218). A grant for hiring predoctoral researchers has also been provided by PFIS: contract for predoctoral training in healthcare-related research, funded by the Instituto de Investigación Carlos III (ISCIII) 2019–2022 (FI18/00150).


The results of the research in this doctoral thesis have been published in the journal Neurology, “Association of Blood-based DNA Methylation Markers With Late-Onset Alzheimer Disease”. Moreover, Blanca Acha has presented scientific communications at several national and international conferences.

Categoría
Galería de imágenes
Blanca Acha Santamaría
Deskargatu Flecha que indica descarga
Documentación
Vídeo

Los primeros pasos en la vacuna contra la alergia al cacahuete prometen "buena tolerancia y seguridad”

alergia cacahuete
Egileak
Navarrabiomed
  • La Clínica Universidad de Navarra y el Hospital Universitario de Navarra siguen buscando candidatos para probar este avance contra la alergia alimentaria más letal, una investigación que dirigen las doctoras Marta Ferrer y Ana Tabar
     


Las alergias alimentarias condicionan la vida de más de 220 millones de personas en todo el mundo. Entre ellas, la alergia al cacahuete es una de las más comunes y de las más mortales. Solo en España, afecta a 200.000 personas. A pesar de la prevalencia, todavía no existe ninguna medicación que la combata y el único tratamiento desensibilizante no tiene un efecto definitivo, porque ofrece, de momento, una tolerancia temporal.

La Clínica Universidad de Navarra y el Hospital Universitario de Navarra tienen puesto en marcha desde 2020 un ensayo clínico de la primera inmunoterapia dirigida a tratar la alergia a este fruto seco. La doctora Marta Ferrer, especialista del Departamento de Alergología de la Clínica, explica que “hasta ahora se ha administrado INP20 a 32 pacientes alérgicos al cacahuete, y los resultados son prometedores en cuanto a su buena tolerancia y seguridad”.

Este innovador tratamiento está compuesto por nanopartículas que contienen cacahuete. Gracias a su tamaño, consiguen llegar hasta las células T, un tipo de células inmunitarias, y regular su activación. Así, el sistema inmunitario no reconoce como extraña la sustancia de este fruto seco, hasta convertirse en tolerable para el organismo humano. Los resultados del ensayo se presentarán a finales de febrero en el congreso anual de la Academia Americana de Alergia, Asma e Inmunología en Washington.

La vacuna ha sido desarrollada por la empresa biotecnológica navarra InnoUp Farma. Maite Agüeros, su directora general, destaca que “a diferencia de otras estrategias de inmunoterapia, nuestra tecnología permite que no se active la respuesta inmune que causa anafilaxia y otras reacciones graves”.

Este ensayo clínico, coordinado por la doctora Marta Ferrer y la doctora Ana Tabar, directora del Servicio de Alergología del Hospital Universitario de Navarra, es el resultado del trabajo del grupo de investigación 'Alergias, nuevas formas de inmunoterapia y bases inmunológicas', del Instituto de Investigación Sanitaria de Navarra (IdiSNA). “La búsqueda de una inmunoterapia contra la alergia al cacahuete está en la primera línea de investigación de nuestra especialidad. Si resulta definitivamente efectiva, esta vacuna permitirá desarrollar otras para revertir diferentes alergias alimentarias”, concluye la doctora Tabar.
 

Proceso de reclutamiento abierto

El ensayo clínico, de fase I y II, se está llevando a cabo tanto en la Clínica Universidad de Navarra -en sus sedes de Pamplona y Madrid-, como en el Hospital Universitario de Navarra. Las personas interesadas en participar pueden contactar con el Departamento de Alergología de la Clínica (ensayocacahuete@unav.es – 948 25 54 00) o del Hospital Universitario de Navarra (servicio.alergias@navarra.es – 848 42 86 68).

Categoría
Documentación
Vídeo

Lara Matilla Cuencak bere doktore tesia defendatuko du, astelehena, urriak 30

Egileak
Navarrabiomed


Lara Matilla Cuencak, Navarrabiomedeko Kardiologia Translazionaleko Unitateko doktoretza aurreko ikertzaileak, Nafarroako Unibertsitate Publikotik egindako doktore tesia irakurriko du datorren astelehenean, urriaren 30an, 11:30etan, Navarrabiomedeko Ekitaldi Aretoan.

Doktore lana, Sex differences in aortic stenosis. A role for the aldosterone/mineralocorticoid receptor axis and its biotarget Galectin-3, izenekoa, Navarrabiomeden eta Nafarroako Unibertsitate Ospitalean egin da, Natalia López Andrés Kardiologia Translazionaleko Unitateko ikertzaile nagusiaren zuzendaritzapean. 

Ikerketaren garapena eta emaitzak
 

Aorta-estenosi larria mendebaldeko balbulopatia ohikoena da, eta gero eta prebalentzia handiagoa du biztanleriaren zahartze progresiboagatik. Gaur egun, tratamendu posible bakarra aortako balbula-ordezpena da. Eraginkorra izan arren arrisku eta kostu handiekin lotuta dago. Medikuntza pertsonalizatuagoa bilatze aldera, aortako estenosian dauden sexu-desberdintasunak ikertzea da lan honen ardatza.

Doktorego-tesi honen eskuizkribua 4 artikulu zientifikok osatzen dute. Artikulu horietan, balbulen ordezko kirurgia egin zitzaien 200 paziente baino gehiagoren 3 kohorte erabili ziren. Kirurgietan lortutako balbula-ehuna abordatze histologiko, molekular eta zelularra egiteko erabili zen.

Ikuspegi traslazionaletik planteatuta, lan honen helburua gaixotasunaren mekanismo fisiopatologiko nagusiak aztertzea da (hantura, estres oxidatiboa, fibrosia, matrizearen birmoldaketa, kaltzifikazioa, apoptosia eta angiogenesia), bai balbula aortikoetan, bai horietatik eratorritako balbula-zelula interstizialetan. Gainera, Aldosterona bideak/hartzaile mineralokortikoideak eta bere dianak (Galectina-3) gaixotasunean izan dezaketen papera ikertu zen, baita bien inhibitzaile espezifikoen erabilera onuragarria ere, balizko diana terapeutiko berriak deskribatzeko.
 

Finantzaketa eta emaitzen hedapena

Tesi hau Carlos III.a Osasun Institutuaren finantzaketarekin eta pFIS doktoretza aurreko kontratuen programarekin garatu ahal izan da. Gainera, Larak nazioarteko bi egonaldi egin ditu 2022an eta 2023an Frederic Jaisser irakaslearen laborategian, Parisko Centre de Reserche des Cordeliers zentroan, Nafarroako Unibertsitate Publikoaren bidaia-beka bati esker lehenengoan, eta Carlos III.a Osasun Institutuaren (M-AES) beste bat bigarrenean.

Doktorego-tesia garatu bitartean, Lara Matillak 17 artikulu zientifiko argitaratu ditu, eta horietatik 8 lehen edo lehenengo egile gisa. Gainera, Larak emaitzak zabaldu ditu nazioko eta nazioarteko zenbait puntutan, horietako bitan ahozko saioan: European Section of the Aldosterone Council (ESAC) Erroman 2019an eta Artery Congress, Nancy, 2022an.

Categoría
Galería de imágenes
Lara Matilla Cuenca.
Deskargatu Flecha que indica descarga
Documentación
Vídeo

Marta Redondo Muñozek bere doktore tesia defendatuko du, asteazkena, abenduak 20

Egileak
Navarrabiomed

Marta Redondo Muñozek, Navarrabiomed-IdiSNA-ko Seinaleztapena minbizian -ren Unitateko ikertzaileak, Nafarroako Unibertsitate Publikotik egindako doktore tesia irakurriko du abenduaren 20an. Ekitaldia 11:00etan hasiko da, Navarrabiomedeko Ekitaldi Aretoan.

Doktore lana, “Gantz-azidoen metabolismoa diana terapeutiko gisa melanoma motako azaleko minbizian”, izenekoa, Navarrabiomed-en egin da, Imanol Arozarena Martinicorena, Seinaleztapena minbizian -ren Unitateko Ikerlari nagusia, eta Florencio Marzo Pérez, Nafarroako unibertsitate Publikoko katedratikoa, doktoreen zuzendaritzapean. 

Melanoma duten pazienteek kasu gehienetan BRAF genearen aurkako terapiei (tumoreen progresioan giltzarri den geneetako bat) ondo erantzuten dietela behaketatik abiatu egin da bere lana. Hala ere, terapia horiekiko erresistentziak garatzen dituzte laster, eta tumoreak hazi egiten dira berriro. Gainera, azken azterketa klinikoen arabera, paziente horiek okerrago erantzuten diote immunoterapiari.

Doktorego-tesian, Marta Redondo Muñozek gantz-azidoen metabolismoak BRAF inhibitzaileekiko erresistentziaren garapenean duen zeregina ikertu du, eta tumore-progresioa moteltzeko, ranolazinaren (bihotzeko gaitzetarako botika bat) ekintza frogatu da. Are garrantzitsuagoa: ikerketak azpimarratzen duenez, gai aktibo hori aplikatuta, melanoma-zelulak errazago ikusten dira immunitate-sisteman. Hala, immunoterapien erantzuna hobetzen da, eta linfozitoek tumore-hazkundea kontrolatzeko duten gaitasuna handitzen da.

Emaitzen finantzaketa eta hedapena

Ikerketa Nafarroako Gobernuak finantzatu du, “Industria-doktoretzak 2020 enpresek, ikerketa-zentroek eta zentro teknologikoek doktoregaiak eta doktoregaiak kontratatzeko  laguntzaren bidez, eta Melanomako Espainiako Diziplina Anitzeko Taldeak (GEM), “Doktoretza-tesirako laguntza” delakoaren bidez.
Bestalde, emaitzak Nature Metabolism aldizkarian argitaratu dira: “Metabolic rewiring induced by ranolazine improves melanoma responses to targeted therapy and immunotherapy”.

 

 

Categoría
Galería de imágenes
Marta Redondo Muñoz, Navarrabiomedeko Seinaleztapena minbizian -ren Unitateko ikertzailea
Deskargatu Flecha que indica descarga
Documentación
Vídeo

Navarrabiomed eta ADItech genero-dimentsioko ikerketa biomedikoa sustatzeko eta bikaintasun zientifikoa lortzeko elkartu dira

Egileak
Navarrabiomed

Ikerketaren bikaintasuna eta garapen biomedikoa sustatzeko asmoz, gaur goizean, ADItech-eko zuzendari nagusiak, SINAI Nafarroako I+G+b Sistemaren koordinatzaileak, Diego Garrido Vidalek eta Maite Mendioroz Iriartek, Navarrabiomedeko zuzendariak, aliantza estrategiko bat iragarri dute, Nafarroaren posizioa sendotu nahi duena, zehazki, genero-dimentsioko ikerketaren esparruan erreferente gisa; izan ere, alderdi hori funtsezkoa da ikerketa bikain gisa katalogatzeko.

Hori dela eta, 2019az geroztik, Nafarroako Gobernuko Unibertsitate, Berrikuntza eta Eraldaketa Digitaleko Departamentuak ezarritako estrategiari esker, ADItech-ek ikerketaren edukian genero-dimentsioa txertatzea babestu eta erraztu du. Era berean, Osasun Sailak herritarren errealitateari erantzungo dion eta pazienteei arreta hobea emango dien ikerketa biosanitario inklusiboago baten alde egiten jarraitzen du.

Genero-dimentsioa sartzea sexuaren aldagaia kontuan hartzean datza, hau da, ezaugarri biologikoak, eta generoaren analisia, gizarte-eraikuntzaren kontzeptua, ikerketa bati ekitean. Aliantza honen bidez, ADItech-ek ikerketa biomedikoko erreferentziazko zentro publikoa den SINAI Navarrabiomed agentearekin lankidetzan sakontzen du, elkarrekin arlo horretan aurrera egiteko.

Ikerketa guztiak genero-ikuspegitik planteatu behar badira ere, ikerketa biomedikoaren esparruan sartu behar da azterketa hori, ikerketen emaitzak emakumeei eta gizonei berdin mesede egin diezaieten.

Ildo horretan, Navarrabiomedek zeharkako ikerketa-eremu bat jarri du abian, generoak eta sexuak Zentroan aztertu ohi diren patologietan duten eragin bereizgarrian zentratuta. Helburua da generoak eta sexuak biomedikuntzaren hainbat arlotan eragiten dituzten ondorio biologikoak eta klinikoak hobeto ulertzea, hala nola minbizia, gaixotasun kardiobaskularrak, digestio-gaixotasunak, jarduera fisikoa, zahartzea, sistema immunea eta gaixotasun infekziosoak edo neuroendekapena. Arlo honek lagunduko du ulertzen zergatik gaixotzen diren gizonak eta emakumeak modu desberdinean, eta zeintzuk diren desadostasun horien arrazoi eta oinarri genetiko, molekular, zelular eta patologikoak.

Hona hemen ADItech-en eta Navarrabiomed-en arteko aliantza horren helburu nagusietako batzuk:

  • Ikerketa bikaina sustatzea: ADItech-ek laguntza emango du Navarrabiomedeko ikerketa biomedikoko proiektu guztietan sexuaren aldagaia eta genero-analisia kontuan hartuko dituen zeharkako ikerketa-lerro bat garatzeko.
  • Gutxi arakatutako arloetan ezagutza zientifiko berria sortzea: berariaz emakumeei eragiten dieten gaiei buruzko ikerketa-programak eta -proiektuak garatzea, biztanleriaren % 50 osatzen baitute.
  • Sentsibilizazioa, prestakuntza eta trebakuntza: ikertzaile guztiek genero-dimentsioko ikerkuntzako oinarrizko kontzeptuak eta jardunbide egokiak ezagut ditzaten, biomedikuntzan abangoardia eta bikaintasuna bermatuz.
  • Nazioan eta nazioartean erreferentziazko harreman-sare bat ezartzea: genero-dimentsioa txertatuz ikerketa bikaina egiten denbora daramaten adituak, ikerketa-taldeak eta erakundeak identifikatzen eta haiekin harremanetan jartzen lagunduko da.

Bi erakundeek datozen lau urteetan helburu nagusiak lortzeko ekintza zehatzak garatzeko konpromisoa hartu dute. Diego Garrido Vidal ADItecheko zuzendari nagusiak adierazi duenez, "aliantza hau aukera paregabea da Nafarroarentzat. ADItech-en genero-ezagutza eta Navarrabiomeden ikerketetan praktikan aplikatzeko gaitasuna batzen ditugu, ikerketa biomedikoan etorkizun bikainagoa izateko oinarriak ezartzen ari gara." Bestalde, Maite Mendioroz Iriarte Navarrabiomedeko zuzendariak adierazi duenez, "gure ikuspegia beti izan da osasun sistema publikorako bikaintasuneko ikerketa biomedikoan erreferente bihurtzea. ADItech-en laguntzarekin eta laguntzarekin, hori lortzetik gertuago gaude". Hitzarmen hau bat dator Foru Gobernuak egindako lanarekin; izan ere, arlo guztietan eta, bereziki, zientzian, teknologian eta berrikuntzan emakumeen papera sustatzen eta bultzatzen lagundu duten politika espezifikoak ezarri ditu.

Informazio gehiago:

Categoría
Galería de imágenes
De izda. a dcha. Maruxa Arana, Excelencia y Divulgación de I+D+i de ADItech; Maite Mendioroz, directora de Navarrabiomed y Diego Garrido, director de ADItech.
Deskargatu Flecha que indica descarga
Documentación
Vídeo