Noticias

•    Konplikazio hori maiz gertatzen da psikosia duten pazienteetan, eta diabetesa eta obesitatea eragiten die.

Sindrome metabolikoa, diabetesa eta obesitatea eragiten dituena, psikosia duten pazienteetan maiz gertatzen den konplikazioa da, eta populazio orokorrean agertzen dena baino hiru aldiz handiagoa izan daiteke. Premisa horretatik sortu zen Glucopsicbiomics, eskizofrenia espektroaren nahasmendua eta psikosia duten pazienteetan sindrome metabolikoa prebenitzeko hesteetako mikrobiotaren postbiotiko modulatzaileen eraginkortasunari buruzko ikerketa berritzailea.

Nafarroako Unibertsitate Ospitaleak eta Navarrabiomedek duela gutxi hasi dute ikerketa hori, eta Nafarroako Gobernuko Industria eta Trantsizio Ekologiko eta Digital Enpresarialaren Sailaren eta Eskualde Garapeneko Europako Funtsaren (EGEF) finantziazioa du, eta bi urteko iraupena izango du.

Diziplina anitzeko taldea

Nafarroako Ospitale Unibertsitarioko Psikiatria Zerbitzuak ikerketa hasi berri du, NUP eta Navarrabiomed Errehabilitazio Klinikako eta Osasun Mentaleko Psikosiaren Lehen Episodioen Programako profesionalekin batera. Manuel J. Cuesta, Eloi Giné, Alejandro Ballesteros, Julen Chato, Eduardo Manríquez, Miriam Araña, Miguel Barajas eta Berta Ibáñez aktoreek hartuko dute parte. Talde multidisziplinarra osatzen dute Josune Ayo, Iñaki Iturria, Deyan Yavorov eta Leyre Iriartek, guztiak Genbioma Aplicaciones enpresako profesionalak. Enpresa hori aitzindaria da Mikrobioma- probiotikoak eta postbiotikoak oinarri dituzten produktuak garatzen eta garatzen, osasun metabolikoa hobetzeko.

Ikerketaren testuingurua

Psikosia bera zein tratamendu antipsikotikoen ondorioz sor daitekeen sindrome metabolikoa. Bihotz- eta diabetiko-arriskuko faktoreak azkar agertzeagatik agertzen da, hala nola, gorputz-masa eta obesitatea handitzea, gluzemiaren alterazioak eta intsulinarekiko erresistentzia. Gainera, hesteetako mikrobiotaren alterazioa dakar, azpiko hantura-prozesuei lotuta. Sindrome metabolikoak paziente horietan duen eragin handiak areagotu egiten du mikrobiotari eragiten dioten postbiotikoak garatzeko interesa, paziente horien arrisku metabolikoak arintzeko.

Proiektu bakarra da Espainian eta baita nazioartean ere, bai Genbiomaren pA1c®HI postbiotikoa erabiltzeagatik mikrobiota erregulatzen duen eta sindrome metabolikoaren (diabetesa eta obesitatea) garapena atzeratzen laguntzen duen nutrizio-gehigarri gisa, bai itsu bikoitzari gluzemiaren monitorizazioarekin eta MyVitali0 aplikazioa duen saiakuntzaren jarraipenarekin egindako azterketaren diseinuagatik.

Nafarroako Ospitale Unibertsitarioko Psikiatria Zerbitzutik eta Psikosiaren Lehen Gertaeren Programatik, Errehabilitazio Unitatetik eta Osasun Mentaleko Sareko Egonaldi Ertain eta Luzeko Unitateetatik datozen 48 parte-hartzaile bi urtez biltzea aurreikusten du taldeak.

• Jardunaldia Navarrabiomed ikerketa-zentroa gidatzen duen PreDisc proiektu europarraren barruan kokatzen da

Gaur asteartea, urriak 15, zahartze aktibo eta osasungarriari buruzko jardunaldia egin da Erronkariko Kiroldegian, Eskualde Garapeneko Europako Funtsak (EGEF) finantzatutako PreDisc Europako proiektuaren esparruan, Interreg Sudoe programaren bidez. Ekitaldia Osasunbideko Zerbitzuarekin elkarlanean antolatu da, eta Erronkariko adineko herritarren artean ohitura osasungarriak sustatzea eta adinari lotutako hauskortasuna eta desgaitasuna prebenitzea du helburu. Era berean, Erronkariko 60 adineko baino gehiagok parte hartu dute ongizate fisiko eta emozionalean oinarritutako jardueretan.

María Amparo Viñuales Gale Erronkariko alkateak eman dio hasiera jardunaldiari, eta "gure herrietan adinekoen autonomiaren aldeko apustua" egiteko beharra nabarmendu du. Erakundeok ahaleginak egin behar ditugu azpiegiturak egokitzeko, kaleak eraberritzeko, oztopo arkitektonikoak kentzeko eta adinekoen parte-hartzera egokitutako esku-hartze malguak eta berritzaileak antolatzeko ".

Jardunaldian zehar, osasun arloko profesionalek, zahartzean adituak diren profesional ikerlariek eta tokiko elkarteek Erronkariko Ibarreko adinekoen bizi-kalitatea hobetzen lagundu dute, landa-ingurune bateko prebentzioan eta autozaintzan arreta berezia jarriz.

Era berean, Nuria Goñi familia-medikuak, Kudeaketa Klinikoari eta Asistentzia-jarraitutasunari Laguntzeko Zerbitzuko kideak, Lehen Mailako Arretako Gerentzian (LM), PreDisc proiektua IdiSNAko LMren eremuan garatzeaz arduratu denak, honako hau azaldu du: "Zahartzeaz hitz egitera etorri gara, eta, batez ere, nola lortu arrakastaz zahartzea. Ildo horretan, badakizue gure profesionalek asko azpimarratzen dutela eta gaur berriro esango dutela mugitu egin behar duzuela. PreDisc proiektuak zahartzeari jartzen dio arreta landa-eremuetan, eta horrek abantailak ditu, aktiboagoak izaten zaretelako, baina zailtasunak ere badituzue, hala nola osasun-azpiegiturekiko distantzia ".

Marcos Lama Izabako osasun-zentroko medikuak gaineratu duenez, "denbora asko daramagu horrelako jardunaldiak antolatu nahian. Iritsi da eguna eta asko pozten naiz. Ibarreko kontsultetan badakizue zer esaten dugun, behin eta berriz errepikatzen dugu tratamendu onena ariketa dela. Gainera, harreman sozialak izateko aukera ematen du, eta, horri esker, nahi ez den bakardadea saihesten da. Erronkari ibarrean baditugu azpiegiturak, hobeto zahartzen laguntzen diguten elkarteak. "

10:15etik aurrera, bertaratutakoek programazio zabala izan dute:

- Parte-hartzaileen osasunaren ebaluazioa, osasun-arazo posibleak identifikatzeko eta arreta goiztiarra jaso ahal izateko.
- Ariketa fisikoko tailerra, bertako fisioterapeuta batek emana, ariketa terapeutikoak patologia ezberdinak prebenitzen eta tratatzen nola lagun dezakeen erakusten duena.
- Eskuragarri dauden gizarte-zerbitzuei, zahartzaroko genero-berdintasunari eta jarduera fisikoaren onurei buruzko informazio-hitzaldiak.

Jarduerak amaitzean, bertaratutakoek pintxo osasungarri bat partekatu dute, topaketa eta bizikidetza sustatuz, horiek funtsezkoak baitira zahartze osasuntsu baterako.

Landa-eremuan zahartze aktiboa sustatuz

Bertaratzea errazteko, doako autobusak jarri dira Erronkari ibarreko hainbat tokitatik parte-hartzaileak hartzeko. Irteerak Uztarroz/Uztarroze, Izaba, Urzainki/Urzainki, Garde, Vidangoz/Bidankoze eta Burgui/Burgitik egin dira.

Nicolás Martínez Velilla HUNeko geriatriako zerbitzuburu eta PreDisc proiektuko ikertzaile nagusiak, Navarrabiomedeko Geriatriako eta Zahartze Aktiboko Unitateko (INGEA) arduradunak, landa-eremuetara joatearen garrantzia azpimarratu du, jarduera mota horretatik onura gehien ateratzen dituztenak direlako. Ez dute hainbesteko eskaintzarik izaten hiriguneetan, eta asko eskertzen dute haietaz oroitzea eta hurbiltzea ".

Navarrabiomedek koordinatutako PreDisc proiektuaren parte da jardunaldia, landa-inguruneetako adinekoen bizi-kalitatea hobetzea helburu duena. Zahartze aktiboa eta eHealth bezalako tresna teknologikoen erabilera sustatuz, proiektuak eremu horietan osasun-arretarako sarbidea hobetzen laguntzen du, alferrikako joan-etorriak saihestuz eta zerbitzu medikoetara iristeko berdintasuna sustatuz.

Horrelako ekitaldiekin, PreDisc-ek adineko pertsonak jartzen ditu erdigunean, beren osasunean protagonismoa emanez eta haien ahalduntzea sustatuz. Gainera, landa-ingurunea biziberritu nahi du, despopulazioari aurre eginez, bertako biztanleen bizi-kalitatea hobetuz eta zahartze aktibo eta osasungarria sustatuz.
 

JACIE ziurtagiriak erietxeak ama hematopoietikoak lortzeko, prozesatzeko eta transplantatzeko dituen kalitate- eta segurtasun-estandar altuak aitortzen ditu

Nafarroako Unibertsitate Ospitaleko (NOU) Hematologia eta Hemoterapia Zerbitzuko Ama Hematopoietikoen edo Hezur-muinen Transplanterako Unitateak (TPH) bere lana aintzatetsi du, Zelulen Terapiako Nazioarteko Sozietatearen (ISCT) Egiaztatze Batzordeak eta Ama Hematopoietikoen Transplanteen Europako Taldeak (EBMT) ematen duten JACIE ziurtagiria jaso baitu.

Terapia Zelularreko Unitateak Navarrabiomed-Miguel Servet Fundazioaren laguntza du prozesuak egiteko, bere CellMa Terapia Aurreratuen Gela Zuria erabiliz, zeinari esker zelula-produktuak esterilitate- eta segurtasun-baldintza onenetan landu baitaitezke.

• Irakurri albiste osoa gaztelaniaz 

• Nafarroako Minbiziaren Aurkako Espainiako Elkarteak bat egiten du Estrategia horren Batzorde Teknikoarekin, zeinak medikuntza zehatzagoa bultzatzen baitu giza genomaren azterketari esker

Lehen aldiz, Onkologiako pazienteak Nafarroako Gobernuaren Medikuntza Pertsonalizatuaren Estrategia Integralaren parte aktibo izango dira, pertsonak osasun-arretaren erdigunean jartzeko helburuarekin, beren patologiei jarduera zehatzagoa eskainiz ikerketa eta berrikuntza biosanitarioari esker eta, zehazki, giza genomaren azterketari esker.

Irakurri albiste osoa gaztelaniaz.

• Gómez-Arrue datozen asteetan hasiko da lanean eta 2022ko urritik karguan zegoen Maite Mendioroz ordezkatuko du

Javier Gómez-Arrue Azpiazu doktorea izango da Navarrabiomed-Miguel Servet Fundazioaren zuzendari berria abuztutik, Maite Mendioroz doktoreak dimisioa eman ondoren. Maite Mendioroz zen karguan 2022ko urritik. 

Gómez-Arrue Bilbon jaio zen 1980an, eta albaitaritzan doktorea da Zaragozako Unibertsitatean. Graduondoko prestakuntza espezializatua du ikerketa, berrikuntza eta transferentzia teknologikoko erakundeen goi-zuzendaritzan (IESE, 2019), eta masterra big datan eta business analytics-en (UNED, 2018).

Zaragozako Albaitaritza Fakultateko Animalien Patologia Sailean hasi zuen bere ibilbide profesionala, Kirurgia Unitatearen eta gutxieneko inbasio-tekniken unitatearen (UTMI) barruan, Teknika Minimoki Inbaditzaileen Ikerketa Taldearen (GITMI) parte gisa. 2009an, Osasun Zientzien Aragoiko Institutuko (IACS) Kirurgia Esperimentaleko Zerbitzu Zientifiko-teknikoko albaitari gisa sartu zen, zerbitzuko animalien ongizatearen eta anestesiologiaren kargura.

2018an, IACSko Ezagutzaren Ekoizpen Arloko arduradun izendatu zuten, IACSko zerbitzu zientifiko-teknikoen eta IACSren eta Zaragozako Unibertsitatearen arteko taldeen eskutik. 2020an, Diagnostikoa Laguntzeko eta Indartzeko Laborategi Satelitearen (LaSARD) sorrera koordinatzeaz arduratu zen, Aragoiko Osasun Sistemari sekuentziazio genomikoan oinarritutako diagnosi-euskarria eta zaintza epidemiologikoa emateko, pandemian zehar SCTen gaitasunak birbideratuz.

2022an, zerbitzuak plataformen inguruan berregituratu ondoren, Doitasunezko Medikuntza Pertsonalizatuko Arloko arduradun izatera igaro zen, Sekuentziazio eta Genomika Funtzionaleko, Proteomikako, Anatomia Patologikoko eta Biokonputazioko zerbitzuen kargura. Baita Aragoiko Osasun Sistemaren Biobankua eta LaSARD ere.

Gómez-Arruek Europako 9 proiektutan parte hartu du, ekimen handiak barne, hala nola Europako Partenariatuak eta Baterako Ekintzak, bai eta 17 ikerketa-proiektu nazionaletan ere, IACSk Zientzia eta Teknologiari lotutako Doitasunezko Medikuntzaren Azpiegituraren datuetara bideratutako ardatzean (ISCIIIren IMPaCT) eta Aragoik Bioereduen eta Biobankuen Plataforman duen parte-hartzearen lidergoa barne. Aldizkari indexatuetako 10 argitalpenetan eta liburuetako 8 kapitulutan idatzi du.

•    Fundación hnak Bellvitge-ko Ikerketa Biomedikoko Institutuaren (IDIBELL) proiektu bat ere saritu du.

Hna Funsazioaren Osasunaren Ikerketa Zientifikoaren laugarren edizioak Alboko Esklerosi Amiotrofikoa (ELA) goiz detektatzeko biomarkatzaile berriak detektatzeko bi ikerketa aintzatetsi ditu Madrilen; horietako bat Navarrabiomeden garatu dute Ivonne Jericók eta Jacinto Lópezek.

Durante la ceremonia de clausura, celebrada el 30 de mayo, se entregó el primer galardón, dotado con 100.000 euros, al proyecto “Caracterización de las vías moleculares subyacentes en el espectro patológico ELA-DFT en base a la expresión fenotípica: nuevos biomarcadores”, que lidera la investigadora principal Mónica Povedano, del Instituto de Investigación Biomédica de Bellvitge (IDIBELL). El segundo premio, dotado con 50.000 euros, fue para “Identificación y caracterización del sustrato de la enzima quitotriosidasa-1 (Chit1) en tejido neurológico post mortem en ELA”, que dirige Ivonne Jericó. 

Maiatzaren 30ean egin zen amaiera-ekitaldia zela eta, “ELA-DFT espektro patologikoko azpiko bide molekularren karakterizazioa adierazpen fenotipikoan oinarrituta: biomarkatzaile berriak” proiektuari eman zitzaion lehen saria, 100.000 eurokoa. Bellvitge-ko Ikerketa Biomedikoko Institutuko Mónica Povedano ikertzaile nagusiak zuzendu zuen proiektua. Bigarren saria, 50.000 eurokoa, Ivonne Jericók zuzentzen duen “ELAko post mortem ehun neurologikoko kitotriosidasa-1 (Chit1) entzimaren substratua identifikatzeko eta karakterizatzeko” izan zen.

La investigación de la neuróloga del Hospital Universitario de Navarra e investigadora en Navarrabiomed, Ivonne Jericó, se realizará en estrecha colaboración con la Unidad de Cristalografía de Proteínas e Inmunología Estructural, dirigida por Jacinto López Sagaseta, que se encargará de las actividades experimentales que son objetivo de este proyecto.
Nafarroako Ospitale Unibertsitarioko  neurologoa eta Navarrabiomedeko ikertzaileak, Ivonne Jericók, Jacinto López Sagasetarekin, Proteinen kristalografia eta immunologia estrukturala Unitateako ikertzaile nagusiarekin, lankidetza estuan ikertu du. Unitate hori proiektu honen helburu diren jarduera esperimentalez arduratuko da.

Informazio gehiago: hna Fundazioa

hna Fundazioko Osasun Ikerketa Zientifikoaren Sariaren 2024. edizioak ELAren biomarkatzaile diagnostikoei buruzko 10 azterketa-hautagaitza jaso zituen. Biomarkatzaileak neur daitezkeen balioak dira, eta, hala, prozesu biologiko baten adierazle gisa erabil daitezke (normala, patogenikoa edo tratamendu bati erantzuteko).

Irabazi-asmorik gabeko erakundea da hna Fundazioa, eta Arkitektoen, Arkitekto Tekniko eta Kimikoen Ermandade Nazionalak, Gizarte Aurreikuspeneko Mutualitateak, sortu zuen 2018an. Fundazioaren xedea da medikuntzan eta osasunean ikerketa-proiektuak sustatzea pazienteen eta zientziaren mesedetan, arkitekturaren, arkitektura teknikoaren eta kimikaren lanbidea bultzatzea, arreta berezia jarriz etorkizuneko profesionalen kolektiboan, eta hna-mutualisten bizi-kalitatea hobetzen laguntzea.