Noticias

Loreto Alonso Martínez, Navarrabiomedeko Ariketa Fisikoa, Osasuna, Metabolismoa eta Gaitasun Funtzionala (E-FitMet) unitateko doktoratu aurreko ikertzaileak, Nafarroako Unibertsitate Publikotik egindako doktore tesia irakurriko du, datorren ekainaren 1ean, astelehenean, goizeko 9:30ean, Navarrabiomedeko Ekitaldi Aretoan. Doktorego-lanak “Motor Competence in Preschool Children and its Relationship with the Socio-Ecological Environment” izenburua du, eta honako doktoreen zuzendaritzapean garatu da: Mikel Izquierdo, Navarrabiomedeko E-FitMet unitateko ikertzaile nagusia eta NUPeko katedraduna, eta Alicia Mª Alonso, NUPeko irakasle titularra, Navarrabiomedeko ikertzailea eta Eskola Jarduera Fisikoaren Behatokiaren zuzendaria.

Garatutako ikerketa

Tesi honek, lau azterlan osagarriren bidez, 4 eta 6 urte bitarteko haurren gaitasun motorraren eta haien inguruneko hainbat faktoreren arteko harremana aztertzen du. Ikuspegi sozioekologikotik abiatuta, testuinguru desberdinek –hala nola familia, irakasleria, ikastetxea edo bizilekuko auzoa– gaitasun horien garapenean duten eragina aztertzen du. Helburu nagusia oinarrizko gaitasun motorrak (OGM) sustatzea eta haurtzarotik bizi-ohitura osasungarriak bultzatzea da.

Lehenik eta behin, doktorego-lanak ebaluatu zuen ea 24 ordutan zeharreko mugimendu-jokabideak hobetzea helburu duten esku-hartzeek eragin positiboa duten OGMetan. Emaitzek erakutsi zuten, hain zuzen ere, eredu sozioekologikoan oinarritutako esku-hartzeak eraginkorrak direla OGM hobetzeko, bereziki haurrek objektuen kontrola eskatzen duten jarduerak egiten dituztenean. Hala ere, eragin txikiagoa izan dute ikasleen egoera fisiko orokorrean eta mugimendu-ohituretan.
Bigarrenik, Loreto Alonso-k erreferentziazko balio normatiboak ezarri zituen Espainiako haur-populazioaren ebaluazio motorrerako Mobak-Kg tresnaren bidez. 200 ikasle baino gehiagoren laginetik abiatuta, tresna honen baliozkotasuna baieztatu zen Espainiako testuinguruan erabiltzeko, eta adinaren eta sexuaren araberako datu normatiboak lortu ziren. Emaitzek erakutsi zuten mutilek jarduera hobea zutela objektuen kontrolarekin lotutako ariketetan; gainerako dimentsioetan, berriz, antzeko emaitzak lortu zituzten bi sexuek, eta adinarekin hobekuntza progresiboa ikusi zen.

Halaber, ikerketak funtzio exekutiboa aztertu du eskola-umeetan, eta helburua izan da 3 eta 7 urte bitarteko haurrentzako erreferentzia-balioak ezartzea Early Years Toolbox bateriaren bidez. Zehazki, honako osagaiak ebaluatu dira: lan-memoria (bisuala eta fonologikoa), kontrol inhibitorioa eta malgutasun kognitiboa. Emaitzek erakutsi dute garapen kognitibo progresiboa ematen dela adinarekin, eta baita sexuaren araberako aldeak ere, neskek emaitza hobeak lortuz, bereziki kontrol inhibitorioan.

Azkenik, doktorego-lanak gurasoen ingurunearen eragina aztertu du, gurasoen jarduera fisiko moderatu-bizikoaren (JFMV) eta egoera fisikoaren (EF) eta haien seme-alaben emaitzen arteko lotura aztertuz, bai maila motorrean, bai egoera fisikoari dagokionez, bai eta egunean zeharreko 24 orduetako mugimendu-jokabideei dagokienez ere. Emaitzek adierazi dute ikasleen adina dela gaitasun motorraren eta egoera fisikoaren aurreikuslerik garrantzitsuena, gurasoen JFMV eta EFren gainetik. Hala ere, ama baten egoera fisiko hobea haurren errutina osasungarriagoekin lotzen da, hala nola loaren kalitate hobearekin eta jarduera fisiko handiagoarekin.

Tesi honek agerian uzten du, familiak paper garrantzitsua badu ere, haurren garapen motorra eta ohitura osasungarrien eskurapena, neurri handi batean, eskola- eta komunitate-ingurunean oinarritutako estrategien mende daudela. Ildo horretan, funtsezkoa da hezkuntza-testuinguruan aukera motorrak berdintasunez bermatzea.

Finantzaketa eta emaitzen zabalkundea

Doktorego-etapan zehar, hiru urtez, Loreto Alonso Martínez UPNAko kontratu predoctoral baten onuraduna izan da, eta egonaldia egin du Erresuma Batuan, Coventry University-ko “Centre for Physical Activity, Sport and Exercise Science” zentroan.

Doktorego-lanaren emaitzak bi artikulutan argitaratu dira (Human Kinetics Journal eta European Journal of Pediatrics,), eta beste bi berrikusten ari dira. Horrez gain, hainbat nazioarteko kongresutan aurkeztu dira: Kirolaren Zientzien Espainiako Elkartearen XII. Nazioarteko Kongresuan (Madril, 2023ko ekaina), “Promoting Brain Health Through Exercise Across The Lifespan” II. Nazioarteko Kongresuan (Granada, 2024ko iraila) eta Campus Iberuseko X. Doktorego Jardunaldietan (Jaca, 2024ko urria).

• BIOANCIENT proiektuak bere lehen partaidea gehitu du, Carmen 100 urtekoa, eta 1928 baino lehen jaiotako pertsonekin bilatzen jarraitzen du

  ---

Abian da BIOANCIENT, Navarrabiomed buru duen eta Nafarroako Gobernuak 2025-2028ko I+G proiektu estrategikoak egiteko laguntzen bidez finantzatutako proiektua. Ekimenaren helburua da bizitza-luzerari buruzko ezagutzan aurrera egitea eta 1928a baino lehen jaiotako pertsonak ikertzea, prebentzio-estrategia berriak eta diagnostiko-metodo berritzaileak garatzeko. Carmenek 100 urte ditu, eta ikerketaren lehen parte-hartzailea da. Haren inplikazioak ikerketa-lanaren hasiera markatzen du.

Ikerketak parte-hartzaileak biltzen jarraitzen du. Horretarako, 1928a baino lehen jaiotakoak eta Nafarroan bizi diren pertsonak bilatzen dira, biziraupenari eta zahartze osasungarriari buruzko zientziaren aurrerapenean lagundu nahi dutenak; izan ere, parte-hartze bakoitzak informazio baliotsua ematen du, etorkizuneko aurrerapen diagnostiko eta terapeutikoak bultzatzeko balioko duena. Interesa duten pertsonek edo haien senideek bioancient@navarra.es helbidera mezu elektronikoa bidali dezakete, edo horretarako gaitutako inprimakiaren bidez izena eman.

BIOANCIENT proiektuak zahartze biologikoa aztertzen du, adin aurreratuetan bizi-itxaropenean eta bizi-kalitatean zer faktorek —genetikoek, epigenetikoek eta ingurumenekoek— eragiten duten ulertzeko helburuarekin. Ildo horretan, BIOANCIENTek tratamendu espezifikoak identifikatzea du xede, prebentzio-estrategia indibidualizatuak garatzeko, zahartzea atzeratzeko eta hari lotutako gaixotasun kronikoak prebenitzeko; eta, era berean, diagnostiko-metodo berritzaileak diseinatzea, hainbat patologiaren detekzio azkarra eta goiztiarra errazteko, paziente bakoitzaren esku-hartze klinikoa pertsonalizatuz.
Erronka horri aurre egiteko, proiektuak 1,7 milioi euroko aurrekontu osoa du, eta arlo biomedikoan diharduten bost erakunderen arteko partzuergoa: Navarrabiomed–Miguel Servet Fundazioa, Nafarroako Ospitale Unibertsitarioa, Nafarroako Unibertsitate Publikoa, CIMA Nafarroako Unibertsitatea eta ADItech; eta lau enpresa: insAIght, NUCAPS Technologies, Tairel Data eta TDN traumatologia eta errehabilitazio aurreratuko klinika. Guztira, 70 profesional inguruk parte hartzen dute, bai arlo asistentzialean bai ikerketan, besteak beste neurozientzietan, geriatrían, omika-teknologietan, datuen prozesamenduan, adimen artifizialean eta nanoteknologiako garapenetan adituak.

Carmen, ikerketako lehen mendeurrenduna

Carmenen etxeak, Iruñeko Zabalgunean bertan, bizitza luze batek markatutako etxeen lasaitasuna transmititzen du. Han, bere butakarik gustukoenean eserita, BIOANCIENT proiektuko lehen parte-hartzailea dago. Carmenek 100 urte ditu, nahiz eta sinestea kosta egiten den. Bere ahotsak “sendotasun harrigarria” gordetzen du, eta bere begiek, “bizi-biziekin”, denboraren igarotzea gezurtatzen dute. “Ai, nire mutilak” edo “ze jatorrak”, esaten du, sekula bere buruari garrantzi handirik eman ez dionaren naturaltasunarekin.

Ez da erraza 100 urteko bizitza laburtzea. Palentzian jaio zen, baina laster Iruñera etorri zen gurasoekin. Bere belaunaldiko emakume gutxietako bat izan zen kanpoan ikasi zuena: Zaragozan eta Madrilen ibili zen, oraindik emakume batek hori egitea ohikoa ez zenean. Gogoratzen ditu Gazteluko Plazan lagun talde batekin egindako paseoak; talde hari “sorginak” deitzen zioten, barrez eta konfiantzaz beterik. Paseo horietako batean ezagutu zuen Miguel, bere senarra; harekin bizi izan zuen, haren hitzetan, “oso maitemindutako ezkontza bat”. Gaur egun ere, hura gogoratzean, hunkitu egiten da.

Familia izan da bere bizitzaren ardatza: 13 seme-alaba, 55 biloba eta 101 birbiloba, azkena duela egun gutxi jaioa. Hamahiru seme-alaba nola zaintzen diren galdetzen zaionean, modu sinplean erantzuten du: “Bakoitzari behar duena eman behar zaio, indartu”, dio. Eta haren heziketa gidatu duen filosofia honela laburbiltzen du: “Guztiei mahukadun tunikak egin nizkien”.

Adinaren berezko ajeak lasaitasunez onartzen ditu. Disfagiarekin bizi da, eta horrek pureak hartzera behartzen du; “birrindu gabeko janaria baino gutxiago gozoak dira”, onartzen du. Andadorearekin ibiltzen da, nahiz eta oraindik kexu agertzen den semeak etxean gehiago erabiltzeko eskatzen dionean. Bere zaletasun nagusia irakurketa izaten jarraitzen du: eleberriak, entseguak eta, azken urteetan, Aita Santuen biografiak. Tableta eta mugikorra “pazientziaz” erabiltzen ditu, batez ere munduan zehar sakabanatutako familiaren argazkiak ikusteko eta mezuak entzuteko, baina baita podcasten bat jarraitzeko ere.

Beste ehun urte bizi nahiko lituzkeen galdetzen zaionean, hausnartu egiten du: “Egunero argitzen den egun bakoitza opari bat da. Baina nire seme-alabarik gabe… ez”; ez luke gustuko bizitzea seme-alabak ondoan ez lituzkeen mundu batean. Bere familiari buruz hitz egiten duen eskuzabaltasun berarekin, BIOANCIENT proiektuan parte hartzea onartu du Carmenek. Ikerketan laguntzeko, elkarrizketak erantzun ditu, probak egin dizkiote eta lagin biologikoak eman ditu; horiek guztiek biziraupenari buruzko ikerketan aurrera egitea ahalbidetuko dute.

Argazkia: ©Pablo García Esparza BIOANCIENT/Navarrabiomedentzat. Carmen, BIOANCIENT ikerketako lehen parte-hartzailea, Chenhui Chen doktorearekin, Nafarroako Ospitale Unibertsitarioko (NOU) geriatra eta BIOANCIENT proiektuaren ko-IPa Navarrabiomeden.

Jacinto Muñoz Pardezak, Haur eta Gazteen Jarduera Fisikoaren Unitateko doktoratu aurreko ikertzaileak, Nafarroako Unibertsitate Publikotik egindako doktore tesia irakurriko du, 2025eko abenduaren 12an, ostirala. Ekitaldia 12:00etan hasiko da, Navarrabiomedeko Ekitaldi Aretoan. Doktoretza-lana “Optimising type 1 diabetes mellitus management in children and adolescents from a non-pharmacological approach based on muscle strengthening activities using an mHealth: Diactive-1 study” izenekoa, Navarrabiomed-en egin da,  Navarrabiomed-en egin da, Antonio García Hermoso, Haur eta gazteen Jarduera Fisikoaren Unitateko ikertzaile nagusia eta NUPeko irakasle titularra eta José Francisco López-Gil, irakasle eta ikertzailea Universidad Espíritu Santo (Ekuador) unibertsitateko Osasun Zientzien Fakultatean, eta ikertzaile titularra Loiolako Unibertsitatean

Egindako ikerketa

Jacinto Muñoz-Pardeza doktore-tesiak 1. motako diabetesak haur eta nerabeen artean dakarren erronka kliniko eta sozial gero eta handiagoari heltzen dio. Gaixotasun horren eraginak gora egiten jarraitzen du eta osasun fisiko, mental eta sozialean eragin handiak ditu, baita osasun-kostu handiak ere. Intsulinak funtsezko tratamendua izaten jarraitzen badu ere, oreka metabolikoaren konplexutasunak eta hipogluzemia-arriskuak haren eraginkortasuna mugatu dezakete, eta horrek ohiko tratamenduaren osagarriak diren estrategia integralen eta ez-farmakologikoen beharra nabarmentzen du.

Testuinguru horretan, 24 orduko eguneko zikloaren barruan jarduera fisiko moderatua eta indartsua areagotzeko muskuluak indartzeko jarduerak sartzea gutxi arakatutako aukera da, ariketa aerobikoaren nagusitasunaren aurrean. Hurbilketa horrek osasun-parametroak optimiza ditzake 1 motako diabetesa duten gazteen artean, bereziki tresna digitaletan oinarritzen denean. Diactive-1 aplikazioak, ikuspegi gamifikatu batekin diseinatuta, indar-entrenamendu pertsonalizatuak eta ebidentzia zientifikoan oinarritutako hezkuntza-gomendioak eskaintzen ditu, diabetesaren autokudeaketa sustatzeko.

Tesia lau azterketa osagarritan egituratzen da: interbentzio ez-farmakologikoei buruzko berrikuspen sistematikoa sare bayestarrean; mugimendu-portaerei eta kontrol gluzemikoari buruzko bi urteko luzetarako analisia; eta indar-entrenamenduko programa baten inpaktua ebaluatzen duen saiakuntza kliniko aleatorizatua, Diactive-1en bidez garatua, intsulinaren dosien, egonkortasun metabolikoaren, muskulu-indarraren eta gorputz-konposizioaren gainean.

Finantzaketa eta emaitzen zabalkundea

Doktore-aldiko hiru urteetan, Jacinto Muñoz Pardeza doktoratu aurreko kontratu lehiakor baten onuradun izan da, osasun-zientzietako ikertzaileen prestakuntzan (PFIS), Carlos III .a Osasun Institutuak emana (FI22/00329) eta Nafarroako Osasun Ikerketako Institutuak kudeatua (IdiSNA). Bere lana FIS PI21/01238 proiektuaren esparruan garatu da, 1 motako diabetesa duten haur eta nerabeak ariketa fisiko pertsonalizatuaren eta Diactive-1 aplikazioaren bidez gluzemia-kontrolaren bidez modu integralean maneiatzean zentratua; eta FIS PI24/00829 proiektuaren esparruan, aplikazio hori Espainiako iparraldean eskalatzea bilatzen duena, mHealth, ariketa eta hezkuntza diabetologikoa integratuz. Gainera, doktoratu aurreko mugikortasunerako finantzaketa jaso du, bai NUPetik, bai Nafarroako Gobernutik, eta horri esker, bere prestakuntza aberastu eta nazioarteko lankidetzak bultzatu ditu.

Diactive-1 proiektuei lotutako 13 azterlanetan parte hartu du; horietatik 11 argitaratu dira eta 5 egile nagusi gisa sinatu dira. Horrez gain, 11 artikulu gehigarri argitaratu dira edo berrikusten ari dira, eta egilekide edo egilekide gisa agertzen da. Ekoizpen zientifikoa osatzeko, lanak aurkeztu ditu Estatuko eta nazioarteko 8 kongresutan, eta bi mintegi espezializatutan parte hartu du. Esparru akademikotik haratago, Diabetesaren Nafarroako Elkartearekin (ANADI) aktiboki lan egin du zientzia-dibulgazioko hainbat jardueratan.

Tesiaren argitalpenak laburpenaren arabera:

• Muñoz-Pardeza, J., López-Gil, J. F., Huerta-Uribe, N., Hormazábal-Aguayo, I., Izquierdo, M., & García-Hermoso, A. (2024). Nonpharmacological interventions on glycated haemoglobin in youth with type 1 diabetes: A Bayesian network meta-analysis. Cardiovascular Diabetology, 23(1), 230. 
• Muñoz-Pardeza, J., López-Gil, J. F., Hormazábal-Aguayo, I., Huerta-Uribe, N., Ezzatvar, Y., & García-Hermoso, A. (2025). Compositional analysis of the association between 24 h movement behaviours, HbA1c and interstitial glucose in children and adolescents with type 1 diabetes mellitus: A two-year longitudinal analysis of the Diactive-1 cohort study. Diabetologia, 68(10), 2126–2138. 
• Muñoz-Pardeza, J., Hormazábal-Aguayo, I., Huerta-Uribe, N., Chueca-Guindulain, M. J., Berrade-Zubiri, S., Martínez-Vizcaíno, V., Ezzatvar, Y., López-Gil, J. F., & García-Hermoso, A. (2025). Effect of Diactive-1 mHealth-Supported Progressive Resistance Training on Insulin Requirements, Glycemic Stability, and Muscular Strength in Children and Adolescents With Type 1 Diabetes: A Parallel-Group Randomized Controlled Trial. Diabetes Care, 48(10), 1803–1811. 
• Muñoz-Pardeza, J., López-Gil, J. F., Hormazábal-Aguayo, I., Ezzatvar, Y., & García-Hermoso, A. (n.d.). Effect of progressive resistance training assisted by mHealth Diactive-1 on body composition in children and adolescents with type 1 diabetes mellitus: Secondary analysis of a randomised parallel-group clinical trial. Under Review in Journal of Cachexia, Sarcopenia and Muscle.

• Navarrabiomedek eta NOUko geriatria eta neurokirurgia zerbitzuek Europako GENEUS proiektu parte hartzen dute, adinekoen arreta neurokirurgikoa hobetzea helburu duen ekimen berritzaile batean.

  ---

   

Nafarroatik, Nicolás Martínez Velilla, HUNeko Geriatria Zerbitzuko burua, Geriatria eta Zahartze Aktiboko eta IPko Unitateko IPa, eta Idoya Zazpe, HUNeko Neurokirurgia Zerbitzuko burua, GENEUS proiektu europarreko partaide aktiboa dira. Proiektu hori Interreg SUDOE programa europarrak finantzatzen du, eta duela gutxi merkaturatu zen Tolosan (Okzitania).

Haien parte-hartzea funtsezkoa izango da ezagutza geriatrikoa eta neurokirurgikoa konbinatuko dituen arreta integratuko ibilbide baten diseinuan, profesionalen arteko koordinazioa, asistentzia-jarraitutasuna eta kirurgia neurologikoa jasaten duten adineko pazienteen errekuperazio funtzionala hobetzeko helburuarekin.

Nazioarteko lankidetza eta berrikuntza klinikoa

GENEUS proiektua Tolosako Unibertsitate Ospitaleak (CHU Toulouse) koordinatzen du, eta honako erakunde hauek parte hartzen dute:

• CHU de Limoges (Frantzia)
• Navarrabiomed – Miguel Servet Fundazioa eta Nafarroako Ospitale Unibersitarioa (Espainia)
• Alacanteko Ikerketa Sanitario eta Biomedikoko Institutua (ISABIAL)
• Fundación Pública Galega de Investigación Biomédica Galicia Sur
• Saúde de Santa Mariako Tokiko Unibertsitatea (Portugal)
• CUF Descobertas ospitalea (Portugal)

Datozen hiru urteetan, bazkideek "tresna-kutxa operatibo" bat garatuko dute, ospitaleek SUDOE eskualde osoko adinekoen zaintza neurokirurgikoaren kalitatea, koordinazioa eta ekitatea hobetzeko.

"GENEUSek mugarri bat ezarri du hego-mendebaldeko Europako zainketa neurokirurgikoen antolaketan. Lankidetzaren eta berrikuntzaren bidez, arreta-eredu bidezkoagoa, koordinatuagoa eta gizatiarragoa eraiki nahi dugu ", nabarmendu zuen Pr. Eric Schimdt, neurokirurgialaria eta proiektuaren koordinatzailea Tolosako CHUn.

GENEUSi buruz
GENEUS nazioz gaindiko proiektu bat da, Interreg SUDOE programa europarrak finantzatzen du, eta Frantzia, Espainia eta Portugalgo zazpi osasun eta ikerketa erakunde biltzen ditu. Arreta-eredu berritzaile, erreplikagarri eta iraunkor bat garatzea du helburu, tratamendu neurokirurgikoa behar duten adineko pazienteen bizi-kalitatea hobetzeko.

• EU4Health programa europarrak kofinantzatutako ekimenak suizidioaren prebentzioa eta buru-nahasmendu larria duten pertsonentzako arreta komunitarioa bultzatzen ditu.

Nafarroak JA PRISM (Prevention oriented RIghts-based approach to Support Mental health in vulnerable population groups) proiektu europarrean parte hartzen du. EU4Health programak kofinantzatutako ekimena da, eta Europan osasun mentala hobetzea du helburu, prebentzioaren ikuspegitik eta giza eskubideetan oinarrituta.

Nafarroako parte-hartzea Navarrabiomed – Miguel Servet Fundazioak (FMS) koordinatzen du, Osasunbidea Nafarroako Osasun Zerbitzuko Osasun Mentaleko ETAC taldeari laguntzeko, suizidioaren prebentzioari buruz Osakidetzak (Euskadi) sortutako BIZI programa inplementatzeko 5. lan-paketearen esparruan.
BIZI programak helburu hauek ditu:

• Egoera aztertzea eta lehentasun estrategikoak definitzea suizidioa prebenitzeko.
• Praktikak tokiko testuinguruetara eta behar espezifikoetara egokitzea.
• Osasun mentaleko zeharkako alderdiak lantzen dituzten mikroesku-hartzeak txertatzea.
• Ezarpena gidatzeko ekintza-plan bat garatzea.
• Tokiko praktikak gainbegiratzea eta ebaluatzea.

ETAC taldeak (Tratamendu Asertibo Komunitarioko Taldea) hainbat lan-ildo ditu, eta horietako bat etxerik gabeko pertsonekin lan egitea eta osasun mentaleko saretik at dagoen nahasmendu mental larria da. Bere lana arreta komunitario eta indibidualizatua eskaintzea da, buru-nahaste larria duten pertsonen bizi-kalitatea hobetzeko eta pertsona horien birgizarteratze eta osasun-integrazioa bultzatzeko.
Nafarroak JA PRISM programan parte hartzeak erakundeen konpromisoa indartzen du osasun mentalaren berrikuntzarekin eta Europako lankidetzarekin, estigma murrizteko, suizidioa prebenitzeko eta gizarteratzea sustatzeko.

JA PRISM, kolektibo kalteberetan suizidioa prebenitzeko ekintza bateratu europarra
JA PRISMek, 6 milioi eurorekin finantzatuta eta hiru urteko iraupenarekin (2025-2028), Europako 20 herrialdetako 59 bazkide biltzen ditu. Proiektuaren helburua da talde kalteberetan osasun mentaleko arazoen karga murriztea eta prebentzio eta arreta komunitarioko jardunbide egokien transferentzia sustatzea.

Informazio gehiago: [https://www.bio-sistemak.eus/prism /] (https://www.bio-sistemak.eus/prism /)

Argazkia: Proiektua abiarazteko irailaren 24an eta 25ean Bilbon egin zen lehen bilerara bertaratu zirenak

Iruñea izan da THERESA PCP proiektu europarra abiarazteko eszenatokia. Hasierako bilera irailaren 22an eta 23an egin zen, Navarrabiomeden. Ekimen hau Europar Batasunak finantzatu du eta lau urteko iraupena du. Ospitaleko hondakin-uren tratamendurako irtenbide "berdeak" eta berritzaileak garatzea du helburu. Erosketa Publiko Prekomertzialaren (PCP) prozesu egituratuaren bidez, proiektuak erosle publiko eta berritzaileak biltzen ditu, teknologia integratu, jasangarri eta eskalagarria elkarrekin garatzeko. Horrela, ingurumen- eta osasun-erronka garrantzitsu bati heltzen zaio, eta, aldi berean, Europako osasun-sistemei laguntzen zaie iraunkortasun, segurtasun eta erresilientzia handiagorantz aurrera egiten.

Ospitaleek botiken, desinfektatzaileen, patogenoen eta bestelako substantzien hondarrak dituzten urak sortzen dituzte, eta ohiko tratamendu-instalazioek ez dituzte beti kanporatzen. Proiektuak teknologia integratuak eta eskalagarriak eskaini nahi ditu, ingurumen- eta osasun-arriskuak murrizten laguntzeko eta, aldi berean, Europako osasun-sistemen iraunkortasuna indartzeko.

THERESA PCPk Europako sei herrialdetako 16 erakunde biltzen ditu (Belgika, Estonia, Grezia, Polonia, Herbehereak eta Espainia), horien artean berrikuntzan eta kudeaketan adituak diren ospitaleak, fundazioak eta erakundeak. Elkarrekin egindako lanaren helburua da osasun-sektorearen erronka handienetako baten aurrean erantzun komun bat emateko oinarriak ezartzea: ospitaleko hondakin likidoen kudeaketa seguru eta iraunkorra.

• Irakurri lotutako albistea